Trong canh tác cà phê, nhiều bà con thường chú trọng phân bón, nước tưới, phòng trừ sâu bệnh mà chưa thực sự quan tâm đúng mức đến kỹ thuật cắt tỉa cành. Trên thực tế, cắt tỉa cành là một trong những kỹ thuật tạo hình quan trọng và bắt buộc, quyết định trực tiếp đến sinh trưởng, năng suất và tuổi thọ của vườn cà phê.
Cây cà phê nếu không được cắt tỉa hợp lý sẽ nhanh rậm rạp, tán dày, ánh sáng khó lọt vào bên trong, cành già cỗi nhiều, cành vô hiệu tăng dần. Hệ quả là cây suy yếu, sâu bệnh phát sinh mạnh, năng suất giảm và trái không đồng đều. Ngược lại, khi được cắt tỉa đúng kỹ thuật, cây cà phê sẽ phục hồi nhanh sau thu hoạch, bộ tán thông thoáng, cành mang trái khỏe, trái to – chắc – đồng đều, đồng thời hạn chế đáng kể sâu bệnh gây hại.
Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này nhé.
VAI TRÒ CỦA CẮT TỈA CÀNH ĐỐI VỚI CÂY CÀ PHÊ
Cắt tỉa cành không chỉ đơn thuần là loại bỏ những cành thừa mà còn mang ý nghĩa điều chỉnh sinh lý cây trồng. Khi cắt tỉa hợp lý, cây cà phê sẽ đạt được nhiều lợi ích quan trọng.
Trước hết, cắt tỉa giúp giảm sự tiêu hao dinh dưỡng không cần thiết. Những cành già, cành sâu bệnh, cành vô hiệu vẫn tiêu thụ dinh dưỡng nhưng không mang lại hiệu quả năng suất. Loại bỏ chúng giúp cây tập trung nguồn lực nuôi các cành khỏe, cành mang trái.
Thứ hai, việc tỉa cành tạo điều kiện cho ánh sáng và không khí lưu thông tốt trong tán cây. Ánh sáng đầy đủ giúp quá trình quang hợp diễn ra hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế nấm bệnh, rệp sáp, mọt đục cành phát triển trong môi trường ẩm tối.
Thứ ba, cắt tỉa đúng kỹ thuật còn giúp tạo hình tán cân đối, thuận tiện cho việc chăm sóc, phun xịt và thu hoạch. Vườn cà phê được tạo tán tốt sẽ cho trái tập trung, dễ hái, giảm chi phí nhân công.
THỜI ĐIỂM CẮT TỈA CÀNH CÀ PHÊ
Cắt tỉa ngay sau khi thu hoạch
Ngay sau khi thu hoạch xong là thời điểm cắt tỉa quan trọng nhất. Lúc này, cây vừa trải qua một vụ mang trái kéo dài, tiêu hao rất nhiều dinh dưỡng. Nếu để cành già, cành vô hiệu tồn tại lâu sẽ khiến cây tiếp tục mất sức, phục hồi chậm.
Cắt tỉa sớm sau thu hoạch giúp cây giảm gánh nặng sinh lý, nhanh chóng tái tạo bộ cành mới, chuẩn bị cho quá trình ra đọt và phân hóa mầm hoa cho vụ sau.
NHỮNG LOẠI CÀNH CẦN ĐƯỢC CẮT TỈA NGAY
Trong quá trình cắt tỉa, bà con cần xác định đúng đối tượng cành cần loại bỏ, tránh cắt nhầm cành mang trái khỏe.
Trước hết, những cành khô, cành không còn lá, cành già cỗi không còn khả năng cho trái cần được loại bỏ ngay lập tức. Đây là những cành tiêu hao dinh dưỡng nhưng không mang lại giá trị năng suất.
Tiếp theo là những cành bị sâu bệnh, đặc biệt là cành bị nấm, thối, khô đầu cành hoặc có dấu hiệu đục thân. Nếu không cắt bỏ kịp thời, mầm bệnh sẽ lây lan sang các cành khỏe khác.
Những cành thứ cấp mọc hướng vào bên trong tán, cành mọc thẳng đứng hướng lên trên hoặc hướng xuống dưới cũng cần được loại bỏ. Các cành này thường che ánh sáng, cản trở lưu thông không khí và làm rối tán cây.
Ngoài ra, cành mọc thành chùm trên cùng một vị trí, cành chen chúc nhau cũng cần được tỉa bỏ để tránh cạnh tranh dinh dưỡng và tạo điều kiện cho cành khỏe phát triển.
NGUYÊN TẮC TỈA CÀNH GIÀ CÒN KHẢ NĂNG CHO TRÁI
Đối với những cành già nhưng vẫn còn khả năng cho trái, bà con không nên loại bỏ hoàn toàn mà chỉ cắt ngắn lại phần đã mang trái. Việc này giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi các cành thứ cấp mới bên trong tán, những cành này thường có khả năng cho trái sai và chất lượng hơn.
Nguyên tắc chung là giữ lại những cành có hướng mọc tốt, phân bố đều quanh tán, tránh giữ quá nhiều cành già làm tán cây rậm rạp.
CẮT TỈA TRONG GIAI ĐOẠN KIẾN THIẾT CƠ BẢN
Đối với vườn cà phê trong thời kỳ kiến thiết cơ bản, bà con không nên quá chú trọng vào việc làm cành mang trái mà cần tập trung vào tạo hình bộ khung cây.
Giai đoạn này chủ yếu là định hướng tán, chọn thân chính khỏe, phân bố cành hợp lý để làm nền tảng cho những năm kinh doanh sau này. Việc cắt tỉa quá mạnh hoặc sai kỹ thuật trong giai đoạn này có thể làm chậm thời gian cho trái.
NHẬN BIẾT VÀ LOẠI BỎ CÀNH DỊ DẠNG
Trong quá trình cắt tỉa, bà con cần chú ý đến những cành có dấu hiệu dị dạng, cong queo, phát triển bất thường hoặc có màu sắc lạ. Đây thường là những cành sinh trưởng kém, dễ mang mầm bệnh và không cho trái hiệu quả.
Những cành này cần được loại bỏ sớm để tránh ảnh hưởng đến sự phát triển chung của cây.
KỸ THUẬT CẮT CÀNH ĐÚNG CÁCH
Khi cắt cành, không được cắt quá sát gốc lá, mà nên cách ra khoảng 2 – 3 cm. Việc cắt quá sát dễ làm tổn thương mô cây, tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập.
Dụng cụ cắt phải sạch, sắc, không sử dụng kéo vừa cắt cành bị sâu bệnh để cắt sang cây khỏe nhằm hạn chế lây lan mầm bệnh trong vườn.
KỸ THUẬT TẠO TÁN CHO CÂY CÀ PHÊ
Tạo tán là bước quan trọng giúp cây cà phê có bộ khung vững chắc và khả năng cho trái bền lâu. Bà con tiến hành cắt ngắn toàn bộ hoặc một phần cành mang trái, cắt sâu vào phía trong tán.
Thông thường, chỉ chừa lại các đoạn cành dài khoảng 30 cm ở phía trên và 50 cm ở phía dưới, tạo hình nón cụt, trên nhỏ dưới xòe. Các đoạn cành còn lại sẽ phát sinh hàng loạt cành thứ cấp mới.
Sau khi cành mới phát triển, bà con cần tỉa bỏ những cành mọc quá dày, mỗi đoạn cành cũ chỉ nên giữ lại 1 – 3 cành tơ khỏe. Những cành này sẽ phát triển thành bộ tán mới, có khả năng cho trái nhiều, ổn định và bền hơn qua các năm.
CHĂM SÓC SAU KHI CẮT TỈA CÀNH
Sau khi cắt tỉa và tạo tán, cây cà phê cần được chăm sóc kỹ lưỡng để phục hồi nhanh và phát triển ổn định.
Điều quan trọng nhất là cung cấp đầy đủ nước tưới và phân bón. Nước giúp cây nhanh hồi phục, còn dinh dưỡng giúp cây nuôi đọt mới, phân hóa mầm hoa và nuôi trái hiệu quả.
Bên cạnh đó, bà con cần theo dõi sát tình hình sâu bệnh, đặc biệt là các bệnh dễ phát sinh trên vết cắt như nấm, thối cành. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần xử lý kịp thời để tránh lây lan.
Cắt tỉa cành là một kỹ thuật không thể thiếu trong quy trình chăm sóc cây cà phê. Thực hiện đúng thời điểm, đúng kỹ thuật sẽ giúp cây sinh trưởng khỏe, bộ tán thông thoáng, trái sai và chất lượng, đồng thời kéo dài tuổi thọ vườn cà phê.
Bà con cần kiên trì áp dụng cắt tỉa định kỳ, kết hợp với chế độ dinh dưỡng và quản lý sâu bệnh hợp lý để đạt hiệu quả kinh tế cao và bền vững cho vườn cà phê của mình.
Thiên Nông 689 xin chân thành cảm ơn quý bà con đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt thời gian qua.
Mỗi vườn cây có điều kiện đất đai, thời tiết và cách chăm sóc khác nhau, vì vậy để đạt hiệu quả cao nhất, bà con nên liên hệ trực tiếp với đội ngũ kỹ thuật Thiên Nông 689 để được hướng dẫn cụ thể, đúng với tình trạng vườn của mình.
THIÊN NÔNG 689 – HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TOÀN QUỐC
Mọi thắc mắc, bà con vui lòng liên hệ:
0785.888.689
YouTube: THIÊN NÔNG 689
Email: kythuatthiennong689@gmail.com
Tiktok: @ctycpxnkthiennong689
THIÊN NÔNG 689 TẬN TÂM – CHẤT LƯỢNG
