Cổ rễ và vai trò hô hấp

Khác với nhiều loại cây ăn trái khác, vùng cổ rễ (vị trí chuyển tiếp giữa thân và rễ chính) của sầu riêng cực kỳ nhạy cảm. Đây là nơi tập trung các mạch dẫn quan trọng và cũng là khu vực cần sự thông thoáng tuyệt đối để trao đổi oxy.

• Khi trồng đúng: Cổ rễ nằm ngang hoặc cao hơn mặt đất, giúp vỏ cây luôn khô ráo, quá trình hô hấp diễn ra thuận lợi.

• Khi trồng sâu: Lớp đất dày bao phủ quanh cổ rễ làm triệt tiêu lượng oxy cần thiết. Rễ sầu riêng là rễ ưa khí, khi thiếu oxy, chúng sẽ rơi vào trạng thái “ngạt”, các tế bào rễ bắt đầu suy yếu và chết dần.

Sự nhạy cảm với độ ẩm

Sầu riêng “ưa nước nhưng sợ úng”. Khi gốc bị vùi sâu, độ ẩm quanh cổ rễ luôn duy trì ở mức cao, kể cả trong mùa khô. Lớp vỏ tại cổ rễ khi bị ẩm ướt liên tục sẽ trở nên mềm yếu, mất đi khả năng tự bảo vệ trước sự xâm nhiễm của vi sinh vật có hại.

TÁC HẠI KHÔNG THỂ XEM THƯỜNG KHI TRỒNG SẦU RIÊNG LẤP GỐC

 Cây bị “đứng”, chậm phát triển (Còi cọc kinh niên)

Đây là biểu hiện dễ thấy nhất. Nhiều nhà vườn thắc mắc tại sao tưới phân đắt tiền, xịt thuốc dưỡng đọt liên tục nhưng cây vẫn “trơ trơ”, đọt ra yếu, lá nhỏ và vàng.

• Nguyên nhân: Do rễ bị ngạt oxy, khả năng vận chuyển dinh dưỡng từ đất lên lá bị đình trệ. Cây không thể thực hiện quá trình quang hợp và trao đổi chất bình thường. Trồng sâu 10-20cm có thể khiến cây chậm lớn hơn các cây trồng đúng kỹ thuật từ 1-2 năm.

 “Ổ bệnh” Phytophthora và Fusarium

Đất ẩm và thiếu khí là môi trường “vàng” cho nấm bệnh phát triển, đặc biệt là nấm Phytophthora palmivora gây bệnh xì mủ thân và thối rễ.

• Khi cổ rễ bị vùi sâu, nấm dễ dàng tấn công vào lớp vỏ mềm. Vết bệnh thường bắt đầu ngầm phía dưới lớp đất, đến khi nhà vườn thấy xì mủ trên thân thì bộ rễ bên dưới thường đã hỏng nặng.

 Hiện tượng “Bó rễ” và suy kiệt mùa mưa

Vào mùa mưa, những hố trồng sâu trở thành những “vũng nước ngầm”. Nước không thoát được, tích tụ lại xung quanh gốc khiến rễ tơ bị thối đen. Khi rễ tơ chết, cây không thể hút nước, dẫn đến hiện tượng tréo ngoe: Cây bị héo lá ngay trong mùa mưa.

Khó khăn trong giai đoạn xử lý ra hoa (Làm bông)

Để sầu riêng ra hoa, cây cần một giai đoạn “siết nước” để tạo sốc nhiệt và khô hạn.

• Với cây trồng sâu, vùng rễ luôn giữ ẩm độ cao do nằm sâu dưới lòng đất. Dù nhà vườn có ngưng tưới hay đậy bạt, độ ẩm vẫn còn âm ỉ bên dưới. Kết quả là cây không đủ độ “khô” để phân hóa mầm hoa, dẫn đến ra hoa lọt chọt, bông yếu hoặc chỉ ra đọt non.

Cây dễ bị đổ ngã khi có gió lớn

Nghe có vẻ ngược đời vì nhiều người nghĩ trồng sâu cây sẽ chắc gốc. Nhưng thực tế, khi trồng sâu, bộ rễ không phát triển được rễ bàn (rễ chạy ngang mặt đất để giữ thăng bằng) mà chỉ có vài rễ cọc yếu ớt bên dưới. Khi gặp gió bão, do không có hệ thống rễ bàn chống đỡ, cây rất dễ bị bật gốc hoặc gãy ngang cổ rễ.

XỬ LÝ PHỤC HỒI CÂY TRỒNG SÂU 

Nếu vườn sầu riêng của bạn đang gặp tình trạng này, đừng quá lo lắng. Tùy vào độ tuổi của cây mà chúng ta có cách xử lý phù hợp.

 Khảo sát và “Xả đất” (Móc gốc)

Đây là bước quan trọng nhất, dùng dụng cụ làm vườn để cào bỏ lớp đất đang lấp cổ rễ.

• Yêu cầu: Móc đất cho đến khi lộ ra phần cổ rễ và các rễ cái (rễ bàn) đầu tiên.

• Hình dáng sau khi xử lý: Gốc cây nên nằm trên một mô đất cao, từ gốc thoải dần ra phía ngoài (như hình mai rùa).

 Sát khuẩn vùng rễ và cổ rễ

Sau khi xả đất, vùng vỏ cây và rễ mới lộ ra rất dễ bị tổn thương bởi vi khuẩn, nấm bệnh.

• Sử dụng các dòng thuốc trừ nấm có hoạt chất lưu dẫn như Metalaxyl + Mancozeb hoặc các dòng lân 2 chiều để phun trực tiếp vào gốc và tưới quanh vùng rễ. Việc này giúp “quét sạch” mầm bệnh đang nhen nhóm ở vùng bị lấp.

Kích thích tái tạo bộ rễ mới 

Sau khi đã thông thoáng và sạch bệnh, cây cần một “cú hích” để ra rễ mới.

• Sử dụng các dòng hữu cơ lỏng kết hợp với Acid Humic và Fulvic để tưới.

• Lưu ý: Không nên bón phân hóa học (đặc biệt là phân có hàm lượng Đạm cao) ngay lúc này vì rễ đang yếu, dễ gây “cháy rễ”.

Quản lý nước và bồi mô hàng năm

• Tuyệt đối không đắp thêm đất mới vào sát gốc.

• Hàng năm chỉ bồi thêm một lớp đất mỏng ở rìa tán lá để rễ rế vươn ra ngoài. Gốc cây phải luôn được giữ sạch cỏ rác và thông thoáng.

Để không phải vất vả xử lý về sau, ngay từ khi đặt bầu cây xuống đất, bà con cần chú ý:

1. Làm mô cao: Đặc biệt là ở vùng đất thấp, Miền Tây, mô sầu riêng phải cao từ 0.5m – 1m. Ở Tây Nguyên, dù trồng trên đất dốc cũng nên tạo mô nhẹ để tránh nước chảy xối mòn lấp gốc.

2. Đặt bầu bằng mặt đất: Khi trồng, mặt bầu cây con phải bằng hoặc cao hơn mặt đất từ 2-3cm. Tuyệt đối không đặt bầu thấp hơn mặt đất.

3. Cắm cọc định vị: Thay vì lấp đất sâu để giữ cây, hãy dùng cọc tre cắm chéo để cố định cây con, giúp cây chịu được gió mà rễ vẫn thoáng.

Cây sầu riêng là loại cây “vương giả”, đòi hỏi sự chăm sóc tỉ mỉ và đúng kỹ thuật. Việc trồng gốc sâu có thể giúp cây đứng vững lúc nhỏ, nhưng sẽ là mầm mống cho sự suy kiệt khi cây bước vào giai đoạn kinh doanh.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bà con cái nhìn toàn diện về tác hại của việc trồng âm và cách xử lý hiệu quả nhất. Hãy nhớ: “Gốc có thoáng thì cây mới khỏe, rễ có mạnh thì trái mới sai”.

THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC

MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ

0785.888.689

YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8

kythuatthiennong689@gmail.com

TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…

THIÊN NÔNG 689 TẬN TÂM- CHẤT LƯỢNG

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN !!!