Trong những chuyến đi vườn gần đây, câu hỏi mà chúng tôi nhận được nhiều nhất từ phía quý nhà vườn chính là: “Tại sao cây ra bông nhiều quá trời mà tới hồi chạy trái non lại rụng không phanh?” hay “Tôi để bông đặc cây mà sao trái ra toàn hàng dạt, méo mó không ai mua?”. Thực tế, nhiều bà con vẫn giữ tâm lý “tiếc bông”, thấy bông ra trắng cành là mừng, không nỡ bấm bỏ. Nhưng chính cái sự “tiếc” đó lại vô tình đẩy cây vào tình trạng kiệt sức, dẫn đến những thiệt hại kinh tế không đáng có ở cuối mùa.
Tuyển bông không phải là phá bỏ năng suất, mà là cách chúng ta quy hoạch lại nguồn lực cho cây, giúp cây dồn toàn bộ tinh túy vào những chùm bông chất lượng nhất. Vậy tuyển bông sao cho đúng? Tuyển đợt nào là hợp lý và cần lưu ý những gì để cây không bị sốc? Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.
TẠI SAO PHẢI TUYỂN BÔNG
Bà con mình cứ tưởng tượng, một người mẹ gánh trên vai một gánh hàng vừa sức thì đi được đường dài, chứ bắt gánh quá nặng thì chắc chắn sẽ ngã quỵ giữa đường. Cây sầu riêng cũng vậy, nhựa sống và chất dinh dưỡng của nó có hạn. Khi để bông quá sai, cây phải “gồng mình” nuôi hàng triệu miệng ăn cùng lúc, dẫn đến:
-
Cạnh tranh dinh dưỡng nội bộ: Bông nào cũng được nuôi nhưng không bông nào đủ chất. Kết quả là hạt phấn yếu, cuống bông mảnh khảnh, rất dễ rụng khi gặp một cơn gió hay một trận mưa nhẹ.
-
Trái bị méo, lép hộc: Khi chùm bông quá dày, việc thụ phấn không thể diễn ra hoàn chỉnh. Trái đậu xong thường bị méo mó, không đủ 5 hộc, bán chỉ được giá hàng dạt.
-
Suy cây hậu thu hoạch: Cây mang lượng bông quá tải sẽ bị “vắt kiệt” nhựa sống. Sau khi thu hoạch, cây sẽ bị xuống sức rất nhanh, dàn lá cháy xơ xác và cực kỳ khó phục hồi cho vụ sau.
TUYỂN BÔNG THEO VỊ TRÍ
Nhiều bà con khi cầm kéo ra vườn thường lúng túng không biết nên bấm cái nào, giữ cái nào. Để đơn giản, bà con cứ nhớ quy tắc “Vị trí vàng” sau đây:
1. Bông ở đầu cành
Đầu cành là nơi xa nhất của mạch nhựa, cành lại nhỏ và yếu. Nếu bà con để bông ở đây, gió thổi mạnh sẽ làm cành đập liên tục, bông và trái non rụng rất nhiều. Hơn nữa, cành nhỏ không đủ sức mang trái nặng, trái thường bị nhỏ và méo. Bà con cứ mạnh dạn bấm sạch bông ở đoạn 1/3 đầu cành tính từ ngoài vào.
2. Bông mọc sát thân chính: Không nên giữ
Nhiều người thấy bông ở sát thân to, khỏe nên ham để. Tuy nhiên, ở vị trí này trái rất khó thụ phấn do bị che khuất, ánh sáng không tới. Khi trái lớn, nó cấn vào thân chính gây méo trái, rụng cuống và đặc biệt là nơi trú ngụ lý tưởng cho sâu đục trái và rệp sáp nấp bên trong.
3. Ưu tiên bông ở dạ dưới cành
Những chùm bông mọc ở giữa cành, treo lủng lẳng ở dạ dưới là những chùm “ăn chắc mặc bền” nhất. Đây là nơi mạch nhựa đi qua ổn định, không gian thông thoáng cho trái nở tròn đều và dễ dàng chăm sóc, xịt thuốc bảo vệ thực vật.
KỸ THUẬT TUYỂN BÔNG
Bà con không nên tỉa bông một lần duy nhất vì cây sẽ bị sốc và chúng ta cũng dễ nhìn nhầm. Tốt nhất là chia làm 3 đợt:
Đợt 1: Tuyển sơ bộ (Khi bông dài 3 – 5cm)
Lúc này mầm bông (mắt cua) đã rõ ràng. Bà con đi dọc các cành, thấy chỗ nào bông mọc ở đầu cành, mọc sát thân hay các mầm bông nhỏ xíu, dị dạng thì bấm bỏ hết. Mục tiêu đợt này là làm cho cây thông thoáng, tập trung nhựa cho các chùm lớn.
Đợt 2: Tuyển định hình (Khi bông dài 10 – 20cm)
Đây là đợt quan trọng nhất. Bà con áp dụng quy tắc “Một gang tay – Một chùm”. Cứ cách khoảng 20 – 25cm (một gang tay), bà con để lại một chùm bông mập mạp nhất. Những chùm nằm trong khoảng giữa thì bấm bỏ. Việc này giúp các chùm bông sau này có chỗ để “nở”, không bị chen chúc, giúp hạt phấn khỏe mạnh hơn.
Đợt 3: Tuyển dứt điểm (Trước khi xả nhị 7 – 10 ngày)
Lúc này bông đã lớn rõ, bà con chỉ cần rà soát lại lần cuối. Những chùm bông nào ra muộn hơn hẳn so với cả cây thì nên bấm bỏ. Tránh tình trạng một cây mang 2-3 lứa trái, vừa khó chăm sóc vừa làm cây suy kiệt.
LƯU Ý
Tuyển bông là cần thiết, nhưng làm không đúng cách sẽ phản tác dụng. Bà con cần khắc ghi các lưu ý sau:
-
Không tuyển bông khi cây đang stress: Nếu vườn vừa trải qua trận mưa đêm axit hay nắng nóng gay gắt, tuyệt đối không được cầm kéo ra tỉa. Hãy đợi khi cây hồi sức, ổn định hoàn toàn hãy làm.
-
Vệ sinh dụng cụ: Kéo tỉa phải sắc để vết cắt ngọt, không bị dập. Trước khi làm, nên nhúng kéo vào nước sát khuẩn hoặc cồn để tránh lây bệnh thán thư từ cây này sang cây khác.
-
Hỗ trợ dinh dưỡng kịp thời: Ngay sau khi tỉa bông, cây sẽ bị mất một lượng nhựa nhất định. Bà con nên phun ngay các dòng Canxi-Bo kết hợp với Amino Acid. Canxi giúp nhanh lành vết cắt, Bo giúp mấy chùm bông còn lại thêm chắc khỏe, dẻo dai cuống.
-
Vệ sinh gốc: Tỉa bông tới đâu, cào bỏ phần bông vụn dưới gốc tới đó. Đừng để nó thối nhũn ngay gốc, sẽ tạo điều kiện cho nấm khuẩn tấn công ngược lên cây.
Thưa quý nhà vườn, làm sầu riêng là cả một nghệ thuật và cái kéo trong tay bà con chính là công cụ để tạo nên năng suất. Đừng vì một chút “tiếc” nhất thời mà để cây sầu riêng phải gánh chịu hậu quả rụng trái, suy cây về sau. Một nhát kéo dứt khoát hôm nay chính là tiền đề cho những trái sầu riêng tròn trịa, đạt chuẩn xuất khẩu và một túi tiền rủng rỉnh khi vào mùa thu hoạch.
Hy vọng với những chia sẻ chân tình trên đây, bà con đã có thêm tự tin để thực hiện kỹ thuật tuyển bông cho vườn nhà mình. Chúc quý nhà vườn luôn chân cứng đá mềm, cùng nhau vượt qua những khó khăn của thời tiết để đón một mùa sầu riêng thắng lợi vẻ vang, trúng mùa, được giá!
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8

