Giai đoạn nuôi trái luôn được xem là thời điểm rất quan trọng đối với cây sầu riêng. Đây là lúc cây tập trung phần lớn dinh dưỡng để nuôi trái phát triển, quyết định trực tiếp đến năng suất, chất lượng cơm, độ lớn trái cũng như giá trị thương phẩm khi thu hoạch. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn cây rất dễ gặp nhiều vấn đề về sâu bệnh, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết mưa dầm kéo dài.
Những ngày mưa liên tục làm độ ẩm trong vườn tăng cao, nước đọng trên lá, thân và trái nhiều giờ liền sẽ tạo điều kiện rất thuận lợi cho các loại nấm bệnh phát triển mạnh. Trong đó, nấm gây thối trái là một trong những đối tượng nguy hiểm mà nhiều nhà vườn hiện nay rất lo ngại trong suốt quá trình nuôi trái.
Thực tế cho thấy, nhiều vườn sầu riêng đang nuôi trái rất đẹp, trái phát triển đồng đều nhưng chỉ sau vài đợt mưa kéo dài, trái bắt đầu xuất hiện các đốm nâu đen, mềm vỏ, chảy nước rồi lan rộng rất nhanh. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể làm rụng trái hàng loạt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất cuối vụ.
VÌ SAO MƯA DẦM LÀM NẤM THỐI TRÁI PHÁT TRIỂN MẠNH?
Nấm bệnh vốn luôn tồn tại trong vườn dưới nhiều dạng khác nhau như trong đất, xác bã thực vật, lá bệnh, cành bệnh hoặc trên những bộ phận đã bị tổn thương trước đó. Khi gặp điều kiện thuận lợi về độ ẩm và nhiệt độ, nấm sẽ phát triển rất nhanh và tấn công lên trái.
Trong những ngày mưa dầm, môi trường trong vườn thường có độ ẩm rất cao. Tán cây ít thông thoáng, ánh nắng yếu khiến bề mặt trái luôn trong tình trạng ẩm ướt. Đây chính là điều kiện lý tưởng để bào tử nấm nảy mầm và xâm nhập vào trái.
Ngoài ra, mưa lớn kèm gió mạnh còn làm cành lá va đập vào trái gây ra những vết trầy xước nhỏ. Đây là “cửa ngõ” để nấm bệnh dễ dàng tấn công. Những trái nằm sâu bên trong tán, gần thân hoặc khu vực thoát nước kém thường có nguy cơ bị bệnh cao hơn.
Không chỉ vậy, khi mưa kéo dài nhiều ngày, bộ rễ cây cũng dễ bị ảnh hưởng do đất thiếu oxy, rễ hoạt động kém, khả năng hấp thu dinh dưỡng suy giảm. Khi cây suy yếu, sức chống chịu tự nhiên cũng giảm theo, tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển mạnh hơn.
NHỮNG DẤU HIỆU THƯỜNG GẶP CỦA BỆNH THỐI TRÁI
Ở giai đoạn đầu, trên vỏ trái thường xuất hiện những đốm nhỏ màu nâu hoặc đen. Sau đó các vết bệnh lan rộng dần, vùng vỏ bị mềm và có hiện tượng úng nước. Trong điều kiện ẩm độ cao, bệnh phát triển rất nhanh chỉ trong vài ngày.
Một số trường hợp trái bị bệnh sẽ xuất hiện lớp nấm trắng ở bên ngoài hoặc có mùi hôi nhẹ. Nếu bệnh nặng, cuống trái bị ảnh hưởng làm trái rụng sớm dù chưa đến thời điểm thu hoạch.
Điều đáng lo là bệnh thường xuất hiện âm thầm bên trong tán cây nên nếu không kiểm tra thường xuyên sẽ rất khó phát hiện sớm. Khi thấy trái rụng hoặc vết bệnh lan rộng thì lúc này nguồn nấm trong vườn đã khá nhiều.
NHỮNG VỊ TRÍ TRONG VƯỜN DỄ XUẤT HIỆN BỆNH
Trong thực tế canh tác, nấm thối trái thường phát triển mạnh ở những khu vực:
- Vườn rậm tán, ít thông thoáng
- Khu vực thoát nước kém, dễ đọng nước
- Những trái nằm sâu trong tán cây
- Những vườn có mật độ trồng dày
- Những trái bị côn trùng chích hút hoặc trầy xước do va đập
- Những vườn bón đạm cao làm vỏ trái mềm, sức chống chịu kém
Đây đều là những điều kiện thuận lợi giúp nấm bệnh phát triển nhanh hơn trong mùa mưa.
BÀ CON MÌNH CẦN LƯU Ý GÌ ĐỂ HẠN CHẾ THỐI TRÁI?
Chủ động phun phòng trước và sau mưa
Trong mùa mưa, việc phòng bệnh luôn quan trọng hơn trị bệnh. Bà con mình nên chủ động phun phòng định kỳ trước và sau những đợt mưa kéo dài để hạn chế nấm bệnh phát triển.
Khi phun cần đảm bảo thuốc tiếp xúc đều trên bề mặt trái, cuống trái, cành và những vị trí khuất bên trong tán. Đây là nơi độ ẩm thường cao và nấm bệnh dễ phát triển mạnh nhất.
Không nên đợi đến khi xuất hiện nhiều trái bệnh mới xử lý vì lúc này nguồn nấm trong vườn đã cao, việc kiểm soát sẽ khó khăn và tốn nhiều chi phí hơn.
Tạo độ thông thoáng cho vườn
Một vườn sầu riêng thông thoáng sẽ giúp giảm đáng kể áp lực nấm bệnh trong mùa mưa. Bà con nên tỉa bỏ những cành vô hiệu, cành khuất, cành sâu bệnh hoặc cành mọc quá dày để ánh nắng có thể xuyên vào bên trong tán cây.
Việc thông thoáng không chỉ giúp trái nhanh khô sau mưa mà còn giảm độ ẩm trong vườn, từ đó hạn chế môi trường phát triển của nấm bệnh.
Quản lý nước tốt trong mùa mưa
Nhiều vườn hiện nay bị ngập úng sau những cơn mưa lớn do hệ thống thoát nước chưa tốt. Khi nước đọng lâu ngày, bộ rễ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, cây suy yếu và dễ nhiễm bệnh hơn.
Do đó, bà con cần thường xuyên kiểm tra mương thoát nước, khơi thông dòng chảy để hạn chế tình trạng đọng nước trong vườn. Những vùng trũng thấp cần đặc biệt chú ý trong thời điểm mưa kéo dài.
Thường xuyên kiểm tra trái trong tán
Trong mùa mưa, bà con nên dành thời gian kiểm tra vườn thường xuyên hơn, đặc biệt là những trái nằm sâu bên trong tán cây hoặc gần thân.
Nếu phát hiện trái có dấu hiệu bệnh cần xử lý sớm và đưa trái bệnh ra khỏi vườn để tránh lây lan nguồn nấm sang các trái khác.
DINH DƯỠNG CŨNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CHỐNG BỆNH
Ngoài việc quản lý nấm bệnh bằng thuốc bảo vệ thực vật, chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò rất quan trọng giúp cây tăng sức chống chịu trong mùa mưa.
Những vườn bón phân mất cân đối, dư đạm thường làm cây phát triển mềm yếu, vỏ trái mỏng, dễ nứt và dễ bị nấm tấn công hơn. Ngược lại, khi cây được bổ sung đầy đủ canxi, silic và các nguyên tố trung vi lượng cần thiết thì vỏ trái sẽ cứng hơn, tăng khả năng chống chịu trước điều kiện thời tiết bất lợi.
Bên cạnh đó, việc chăm sóc bộ rễ khỏe trong mùa mưa cũng rất quan trọng. Một bộ rễ khỏe sẽ giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, duy trì sức sinh trưởng ổn định và giảm áp lực bệnh hại.
ĐỪNG ĐỂ MẤT TRÁI MỚI BẮT ĐẦU PHÒNG BỆNH
Nấm thối trái là đối tượng bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh trong điều kiện mưa dầm kéo dài. Chỉ cần vài ngày độ ẩm cao liên tục, bệnh có thể xuất hiện và phát triển mạnh nếu vườn không được quản lý tốt.
Vì vậy, trong giai đoạn nuôi trái, đặc biệt là mùa mưa, bà con mình nên chủ động kiểm tra vườn thường xuyên, giữ vườn thông thoáng, quản lý nước tốt và phun phòng định kỳ để hạn chế tối đa nguy cơ nấm bệnh gây hại.
Chủ động phòng bệnh sớm không chỉ giúp bảo vệ năng suất mà còn giúp trái phát triển đẹp hơn, hạn chế rụng trái và đảm bảo chất lượng khi thu hoạch cuối vụ.
