Đối với cây sầu riêng, giai đoạn từ sau khi trái đạt kích thước ổn định đến trước thu hoạch được xem là thời điểm quyết định chất lượng cơm. Đây là lúc cây bắt đầu tập trung dinh dưỡng để tích lũy chất khô, hình thành màu sắc, mùi vị và cấu trúc cơm bên trong trái.
Thực tế cho thấy có những vườn sầu riêng trái rất to, mẫu mã đẹp nhưng khi bổ ra cơm lại nhão, màu nhạt, độ ráo kém hoặc hương vị không đạt như mong muốn. Ngược lại, nhiều vườn có kích thước trái không quá vượt trội nhưng cơm vàng đẹp, ráo, dẻo và được thương lái đánh giá cao.
Sự khác biệt đó không hoàn toàn nằm ở việc sử dụng loại phân bón nào mà phụ thuộc rất lớn vào quá trình chăm sóc trong giai đoạn lên cơm. Trong đó, độ ẩm và bộ lá là hai yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tích lũy chất khô của trái.
LÊN CƠM LÀ GÌ?
Nói một cách đơn giản, lên cơm là quá trình cây vận chuyển và tích lũy các chất dinh dưỡng, đường, tinh bột và chất khô vào phần múi trái. Đây là giai đoạn quyết định độ dày cơm, màu sắc cơm, độ ráo, độ béo và chất lượng ăn của sầu riêng.
Nếu quá trình này diễn ra thuận lợi, trái sẽ cho cơm vàng đẹp, chắc cơm, tỷ lệ hạt lép cao và hương vị đậm đà. Ngược lại, nếu cây gặp bất lợi về thời tiết hoặc sinh lý, quá trình tích lũy chất khô bị ảnh hưởng sẽ dẫn đến cơm nhão, cơm mỏng hoặc chất lượng không đồng đều.
ĐỘ ẨM
Nhiều nhà vườn có kinh nghiệm thường nhận định rằng muốn trái lên cơm đẹp trước tiên phải quản lý tốt độ ẩm.
Trong giai đoạn này, cây vẫn cần nước để duy trì hoạt động sinh trưởng và vận chuyển dinh dưỡng. Tuy nhiên, nhu cầu nước không còn giống như thời kỳ nuôi trái mạnh trước đó.
Nếu đất quá khô, cây sẽ bị thiếu nước, quá trình quang hợp giảm, khả năng vận chuyển dinh dưỡng lên trái bị hạn chế. Điều này khiến trái phát triển chậm, cơm mỏng và chất lượng không đạt yêu cầu.
Ngược lại, nếu đất quá ẩm hoặc gặp mưa kéo dài liên tục, cây sẽ hấp thu quá nhiều nước. Lượng nước dư thừa làm giảm khả năng tích lũy chất khô bên trong múi, từ đó ảnh hưởng đến độ ráo và độ chắc của cơm.
Đây cũng là lý do vì sao những năm mưa nhiều vào giai đoạn cuối vụ thường xuất hiện tình trạng cơm nhão, màu cơm nhạt hoặc chất lượng trái không đồng đều.
Không để vườn khô hạn đột ngột
Một số nhà vườn cho rằng muốn lên cơm nhanh thì phải siết nước thật mạnh. Tuy nhiên việc để đất khô hạn kéo dài có thể làm cây bị sốc sinh lý.
Khi cây bị thiếu nước nghiêm trọng, khả năng hấp thu và vận chuyển dinh dưỡng bị suy giảm. Bộ lá giảm hoạt động quang hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nuôi cơm.
Do đó, điều quan trọng không phải là làm cho đất thật khô mà là duy trì độ ẩm ổn định và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trái.
Hạn chế tình trạng dư nước
Đối với những vườn bước vào giai đoạn lên cơm đúng thời điểm mưa nhiều, bà con cần đặc biệt chú ý hệ thống thoát nước.
Mương thoát nước cần được khơi thông thường xuyên để tránh tình trạng nước đọng quanh vùng rễ. Nếu rễ bị ngập úng kéo dài, cây không chỉ giảm khả năng lên cơm mà còn dễ phát sinh các bệnh về rễ và nấm hại.
BỘ LÁ KHỎE MỚI CÓ CƠM ĐẸP
Nếu độ ẩm được xem là điều kiện nền tảng thì bộ lá chính là nguồn cung cấp dinh dưỡng cho toàn bộ quá trình lên cơm của trái.
Nhiều bà con thường tập trung quan sát trái mà quên rằng mọi chất dinh dưỡng tích lũy trong múi đều được tạo ra từ hoạt động quang hợp của lá.
Một bộ lá khỏe sẽ giúp cây sản xuất nhiều đường và các hợp chất hữu cơ. Sau đó các chất này được vận chuyển từ lá vào trái để hình thành cơm.
Có thể nói, bộ lá chính là “nhà máy sản xuất cơm” của cây sầu riêng.
Bộ lá như thế nào là đạt yêu cầu?
Trong giai đoạn lên cơm, bộ lá lý tưởng là:
- Lá già hoàn chỉnh.
- Màu xanh ổn định.
- Không bị vàng lá.
- Không bị sâu bệnh gây hại nặng.
- Không bị cháy lá hoặc suy yếu.
Khi cây sở hữu bộ lá khỏe mạnh, khả năng quang hợp sẽ diễn ra liên tục, tạo điều kiện cho trái tích lũy chất khô tốt hơn.
Lá bị bệnh ảnh hưởng như thế nào?
Những vườn bị nhện đỏ, rầy xanh, bọ trĩ hoặc các bệnh cháy lá, đốm lá thường có hiệu suất quang hợp giảm đáng kể.
Khi diện tích lá hoạt động bị giảm, lượng dinh dưỡng tạo ra cũng giảm theo. Hệ quả là trái phát triển không đồng đều, cơm mỏng hoặc chất lượng cơm không đạt như mong muốn.
Vì vậy, trong giai đoạn này, việc bảo vệ bộ lá khỏe mạnh cũng quan trọng không kém việc chăm sóc trái.
HẠN CHẾ ĐỂ CÂY RA ĐỌT NON
Một trong những vấn đề thường gặp ở giai đoạn lên cơm là cây phát sinh đọt non.
Khi đọt xuất hiện, cây sẽ ưu tiên phân bổ dinh dưỡng cho quá trình sinh trưởng của đọt. Điều này vô tình tạo ra sự cạnh tranh dinh dưỡng với trái.
Kết quả là lượng chất khô vận chuyển vào múi giảm đi, ảnh hưởng đến khả năng lên cơm.
Đối với những vườn đang bước vào giai đoạn quyết định chất lượng trái, bà con cần theo dõi thường xuyên để hạn chế tình trạng cây ra đọt đồng loạt.
DINH DƯỠNG CẦN CÂN ĐỐI
Dinh dưỡng vẫn là yếu tố quan trọng trong quá trình lên cơm. Tuy nhiên, việc bổ sung dinh dưỡng cần hướng đến sự cân đối thay vì tập trung quá mức vào một nguyên tố nào đó.
Giai đoạn này cần hạn chế tình trạng bón thừa đạm vì đạm cao có thể kích thích sinh trưởng sinh dưỡng, làm cây ra đọt và ảnh hưởng đến quá trình tích lũy chất khô.
Bên cạnh đó, cây cần được cung cấp đầy đủ kali cùng các nguyên tố trung, vi lượng cần thiết để hỗ trợ quá trình vận chuyển đường và hình thành chất lượng cơm.
ĐỪNG QUÊN CHĂM SÓC BỘ RỄ
Bộ rễ khỏe là nền tảng giúp cây hấp thu nước và dinh dưỡng hiệu quả.
Trong những tháng cuối trước thu hoạch, nếu bộ rễ bị tổn thương do ngập úng, nấm bệnh hoặc đất quá bí chặt thì khả năng hấp thu dinh dưỡng sẽ giảm đáng kể.
Do đó, ngoài việc quan tâm đến trái và bộ lá, bà con cũng cần duy trì môi trường đất thông thoáng, hạn chế úng nước và bảo vệ hệ rễ hoạt động ổn định.
Muốn sầu riêng lên cơm đẹp, vàng cơm, ráo cơm và đạt chất lượng cao khi thu hoạch thì không chỉ phụ thuộc vào phân bón hay một sản phẩm nào đó. Điều quan trọng nhất là tạo được điều kiện để cây tích lũy chất khô hiệu quả trong suốt giai đoạn cuối của quá trình nuôi trái.
Trong đó, độ ẩm ổn định và bộ lá khỏe mạnh chính là hai yếu tố quyết định. Khi cây có bộ lá tốt để quang hợp, kết hợp với chế độ nước phù hợp và dinh dưỡng cân đối, trái sẽ có điều kiện thuận lợi nhất để hình thành cơm dày, màu sắc đẹp và chất lượng vượt trội khi bước vào thu hoạch.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
