Trong hành trình chăm sóc sầu riêng, nhiều nhà vườn thường quan tâm đến việc bổ sung dinh dưỡng để cây phát triển mạnh, ra đọt khỏe, lá xanh dày và nhanh phục hồi sau thu hoạch. Trong đó, các loại phân bón có hàm lượng đạm cao thường được sử dụng khá phổ biến vì mang lại hiệu quả sinh trưởng nhanh và dễ nhận thấy.
Tuy nhiên, trên thực tế không ít trường hợp cây phát triển rất xanh tốt nhưng lại thường xuyên gặp các vấn đề về bệnh hại thân cành, đặc biệt là hiện tượng xì mủ. Nhiều nhà vườn cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ nấm bệnh hoặc điều kiện thời tiết, nhưng ít ai để ý rằng việc sử dụng đạm quá nhiều trong thời gian dài cũng có thể là một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát sinh bệnh.
Tại nhiều vườn sầu riêng cho thấy những cây được bón đạm không cân đối thường phát triển rất mạnh về thân lá, liên tục ra đọt non nhưng sức chống chịu lại giảm. Khi gặp điều kiện bất lợi như mưa kéo dài, độ ẩm cao hoặc xuất hiện các vết thương trên thân, cây sẽ dễ bị nấm bệnh tấn công hơn những cây được chăm sóc cân đối.
Đây cũng là lý do vì sao trong quản lý bệnh xì mủ, bên cạnh việc phòng trừ nấm bệnh, nhà vườn cần đặc biệt chú ý đến chế độ dinh dưỡng của cây.
MÔ THÂN MỀM HƠN, DỄ BỊ TÁC NHÂN GÂY BỆNH XÂM NHẬP
Đạm là nguyên tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng của cây trồng. Tuy nhiên khi được cung cấp quá nhiều, cây sẽ ưu tiên phát triển các mô non, tăng sinh trưởng thân lá và liên tục phát sinh đọt mới.
Những mô phát triển quá nhanh thường chứa hàm lượng nước cao, thành tế bào mỏng và khả năng hóa gỗ kém hơn. Điều này khiến vỏ thân và các bộ phận trên cây dễ bị tổn thương trước các tác động từ môi trường.
Chỉ cần những vết xây xát nhỏ do côn trùng, cắt tỉa, gió làm cọ xát cành hoặc các vết nứt do thời tiết cũng có thể trở thành cửa ngõ để nấm bệnh xâm nhập vào bên trong thân cây.
Khi sức chống chịu của mô cây giảm xuống, nguy cơ phát sinh bệnh xì mủ cũng tăng lên đáng kể.
LÀM MẤT CÂN ĐỐI DINH DƯỠNG TRONG CÂY
Một trong những vấn đề thường gặp khi sử dụng quá nhiều đạm là làm mất cân đối dinh dưỡng.
Khi cây liên tục hấp thu lượng lớn đạm, nhu cầu về các dưỡng chất khác như kali, canxi, silic, magie và các nguyên tố vi lượng cũng tăng theo. Nếu không được bổ sung đầy đủ, cây sẽ rơi vào tình trạng phát triển mất cân đối.
Trong khi đạm thúc đẩy sinh trưởng mạnh thì các dưỡng chất như canxi và silic lại có vai trò giúp thành tế bào cứng chắc, tăng độ bền của mô thực vật và nâng cao khả năng chống chịu với bệnh hại.
Khi thiếu những dưỡng chất này, cây tuy xanh tốt nhưng cấu trúc thân cành lại không thực sự khỏe mạnh, từ đó dễ bị các tác nhân gây bệnh tấn công hơn.
KÍCH THÍCH RA ĐỌT LIÊN TỤC, CÂY KHÓ TÍCH LŨY DƯỠNG CHẤT
Nhiều nhà vườn thường gặp tình trạng cây liên tục phát sinh đọt non dù đã đến giai đoạn cần ổn định sinh trưởng hoặc chuẩn bị cho các công đoạn quan trọng khác.
Nguyên nhân phổ biến là do lượng đạm trong cây quá cao.
Khi đọt non xuất hiện liên tục, cây phải tiêu tốn rất nhiều dinh dưỡng để nuôi sinh trưởng. Thay vì tập trung củng cố bộ rễ, thân cành và tăng khả năng chống chịu, nguồn dinh dưỡng lại được ưu tiên cho quá trình phát triển thân lá.
Điều này khiến cây dễ bị suy giảm sức khỏe khi gặp điều kiện bất lợi, đặc biệt trong mùa mưa hoặc thời điểm áp lực nấm bệnh gia tăng.
TÁN CÂY RẬM RẠP TẠO MÔI TRƯỜNG THUẬN LỢI CHO NẤM BỆNH
Một hệ quả dễ nhận thấy của việc bón nhiều đạm là cây phát triển bộ lá rất mạnh.
Nếu không được quản lý hợp lý, tán cây sẽ trở nên dày đặc, khả năng lưu thông không khí giảm và độ ẩm trong tán luôn ở mức cao.
Sau những cơn mưa hoặc các đợt tưới nước, lá và thân cây thường khô chậm hơn. Đây là điều kiện rất thuận lợi để các loại nấm bệnh phát triển và lây lan trong vườn.
Đối với bệnh xì mủ, môi trường ẩm độ cao kéo dài luôn là yếu tố thúc đẩy bệnh phát sinh mạnh hơn, đặc biệt tại những vị trí thân cây bị tổn thương hoặc bộ rễ đang suy yếu.
NUÔI CÂY KHỎE KHÁC VỚI NUÔI CÂY QUÁ SUNG
Trong sản xuất sầu riêng hiện nay, nhiều nhà vườn có xu hướng đánh giá cây khỏe thông qua màu sắc lá hoặc tốc độ sinh trưởng. Tuy nhiên, một cây phát triển quá sung chưa chắc đã là một cây có sức chống chịu tốt.
Một cây khỏe cần có bộ rễ hoạt động hiệu quả, thân cành cứng cáp, dinh dưỡng cân đối và khả năng thích nghi tốt với điều kiện môi trường.
Nếu chỉ tập trung vào đạm để thúc sinh trưởng, cây có thể đạt được vẻ ngoài xanh tốt nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sâu bệnh trong quá trình canh tác.
Chính vì vậy, việc sử dụng dinh dưỡng cần được cân đối giữa các nhóm đa lượng, trung lượng và vi lượng nhằm giúp cây phát triển bền vững hơn.
Xì mủ trên sầu riêng là bệnh hại có liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, trong đó chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng. Việc sử dụng phân bón chứa hàm lượng đạm cao không hợp lý có thể làm cây phát triển mất cân đối, mô thân mềm yếu, giảm sức chống chịu và tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh tấn công.
Do đó, bên cạnh việc phòng bệnh định kỳ, nhà vườn cần xây dựng chương trình dinh dưỡng cân đối, phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng. Khi cây được nuôi dưỡng đúng cách, bộ rễ khỏe, thân cành cứng cáp và dinh dưỡng ổn định thì nguy cơ phát sinh bệnh xì mủ cũng sẽ được hạn chế đáng kể.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
