Trong quá trình canh tác sầu riêng, giai đoạn trước khi cây mang trái luôn được xem là thời điểm quyết định cho cả một vụ mùa. Sau khi cây phục hồi và bắt đầu ra những đợt đọt mới, mục tiêu quan trọng nhất của nhà vườn không phải là xử lý ra hoa ngay mà là xây dựng được một bộ lá xanh, dày, khỏe và hoạt động quang hợp hiệu quả.
Đây là giai đoạn cây tích lũy nguồn dinh dưỡng dự trữ để chuẩn bị cho quá trình phân hóa mầm hoa, ra hoa, đậu trái và nuôi trái về sau. Một bộ lá khỏe sẽ giúp cây tạo ra nhiều đường, tinh bột, axit amin và các hợp chất hữu cơ cần thiết, từ đó vận chuyển đến thân, cành, rễ để dự trữ. Có thể nói, bộ lá chính là “nhà máy sản xuất”, còn thân và cành là “kho chứa” dinh dưỡng cho cả vụ trái.
Chính vì vậy, rất nhiều nhà vườn đầu tư mạnh vào việc bón phân, chăm rễ, bổ sung trung – vi lượng nhằm giúp lá xanh dày, tăng khả năng quang hợp. Tuy nhiên, có một đối tượng gây hại thường xuất hiện trên các đợt lá non nhưng lại chưa được nhiều người đánh giá đúng mức, đó chính là rầy chích hút.
Nhiều bà con chỉ nhìn thấy biểu hiện bên ngoài như lá cong, lá xoăn, lá mất màu hoặc đọt phát triển chậm. Nhưng điều đáng lo ngại hơn là những gì đang diễn ra bên trong cây.
Rất nhiều nhà vườn đặt câu hỏi:
“Rầy chỉ hút trên lá, vậy cây có mất đi phần nhựa dinh dưỡng bên trong hay không?”
Câu trả lời là CÓ.
RẦY KHÔNG CHỈ LÀM HƯ LÁ MÀ CÒN HÚT ĐI NGUỒN DINH DƯỠNG CỦA CÂY
Lá sầu riêng không chỉ có nhiệm vụ hấp thu ánh sáng mà còn là nơi diễn ra quá trình quang hợp để tạo ra nguồn dinh dưỡng nuôi toàn bộ cây.
Sau khi quang hợp, các chất như đường, axit amin và nhiều hợp chất hữu cơ khác sẽ được vận chuyển trong hệ thống mạch libe (mạch rây) dưới dạng nhựa luyện đến những bộ phận đang cần dinh dưỡng như rễ, thân, cành, đọt và các cơ quan dự trữ.
Đây chính là dòng “nhựa sống” giúp cây sinh trưởng và tích lũy năng lượng.
Khi rầy dùng vòi chích vào lá hoặc đọt non, chúng không hút nước đơn thuần mà hút trực tiếp dòng nhựa luyện giàu dinh dưỡng này.
Điều đó có nghĩa là cây vừa mất rất nhiều năng lượng để quang hợp tạo ra dinh dưỡng thì một phần nguồn dinh dưỡng ấy đã bị rầy lấy mất trước khi kịp đưa đến những bộ phận khác.
Nếu mật số rầy thấp, cây khỏe vẫn có thể bù đắp phần thất thoát này.
Tuy nhiên, khi rầy phát triển với mật độ cao và gây hại liên tục nhiều ngày, lượng nhựa luyện bị mất sẽ ngày càng nhiều, khiến cây không còn tích lũy được lượng dinh dưỡng như mong muốn.
VÌ SAO BỊ RẦY GÂY HẠI, CÂY DÙ BÓN PHÂN ĐẦY ĐỦ VẪN PHÁT TRIỂN KÉM?
Đây là điều rất nhiều nhà vườn gặp phải.
Phân bón chỉ cung cấp nguyên liệu ban đầu cho cây.
Muốn biến những nguyên liệu đó thành nguồn dinh dưỡng thực sự, cây phải có bộ lá khỏe để quang hợp.
Khi rầy liên tục chích hút, cây vừa mất đi phần dinh dưỡng đã tạo ra, vừa phải tiêu tốn thêm năng lượng để phục hồi những mô lá bị tổn thương.
Điều này khiến hiệu quả sử dụng phân bón giảm đáng kể.
Nhiều vườn vẫn bón phân đúng quy trình nhưng lá không xanh bền, đọt phát triển yếu, cây chậm lớn hoặc không tích lũy đủ sức trước khi xử lý ra hoa.
Nguyên nhân không hẳn do thiếu phân mà đôi khi chính là nguồn nhựa dinh dưỡng liên tục bị thất thoát bởi rầy chích hút.
GIAI ĐOẠN TRƯỚC KHI MANG TRÁI CÀNG CẦN BẢO VỆ BỘ LÁ
Đối với cây sầu riêng, bộ lá được hình thành trước khi mang trái sẽ đảm nhận nhiệm vụ nuôi cả vụ sau.
Nếu bộ lá khỏe, cây sẽ tích lũy được nhiều carbohydrate và các chất dự trữ trong thân, cành và rễ.
Khi bước vào giai đoạn ra hoa và nuôi trái, cây sẽ sử dụng nguồn dinh dưỡng này để đáp ứng nhu cầu rất lớn về năng lượng.
Ngược lại, nếu ngay từ giai đoạn tích lũy mà bộ lá đã bị rầy gây hại, lượng dinh dưỡng dự trữ sẽ giảm.
Đến khi cây bước vào giai đoạn mang trái, nhà vườn thường thấy cây nhanh xuống sức, lá mau già, đọt yếu, khả năng nuôi trái giảm và phải bổ sung phân nhiều hơn nhưng hiệu quả vẫn không cao.
RẦY CÒN LÀM GIẢM KHẢ NĂNG QUANG HỢP CỦA BỘ LÁ
Không chỉ hút nhựa, rầy còn tiết ra mật ngọt trên bề mặt lá.
Đây là điều kiện thuận lợi để nấm bồ hóng phát triển, tạo thành lớp màu đen phủ lên lá.
Lớp nấm này làm giảm khả năng hấp thu ánh sáng, khiến hiệu quả quang hợp giảm mạnh.
Như vậy, cây vừa bị mất đi lượng dinh dưỡng đã tạo ra, vừa giảm khả năng tạo ra nguồn dinh dưỡng mới.
Nếu tình trạng kéo dài, cây sẽ suy yếu nhanh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng hoặc khi chuẩn bị bước vào vụ trái.
GIẢI PHÁP BẢO VỆ BỘ LÁ TRƯỚC KHI CÂY MANG TRÁI
Để giữ được bộ lá khỏe mạnh và hạn chế thất thoát nguồn dinh dưỡng, nhà vườn nên chủ động thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp.
Thường xuyên kiểm tra mặt dưới lá, đọt non và các cành bánh tẻ để phát hiện rầy từ sớm.
Tỉa cành tạo tán giúp ánh sáng lưu thông tốt, giảm nơi cư trú của rầy.
Bón phân cân đối, tránh để cây ra đọt non liên tục vì đây là nguồn thức ăn ưa thích của rầy.
Khi mật số rầy bắt đầu tăng, cần xử lý sớm bằng các hoạt chất phù hợp và luân phiên hoạt chất để hạn chế hiện tượng kháng thuốc.
Việc phòng trừ ngay từ đầu sẽ giúp giữ được bộ lá khỏe, hạn chế thất thoát nhựa luyện và giúp cây tích lũy được nguồn dinh dưỡng tối đa trước khi bước vào giai đoạn ra hoa.
Sầu riêng bị rầy tấn công bộ lá hoàn toàn có thể làm mất đi một phần nhựa dinh dưỡng bên trong cây. Đây là dòng nhựa luyện chứa nhiều đường và các hợp chất hữu cơ được tạo ra sau quá trình quang hợp. Khi nguồn dinh dưỡng này liên tục bị rầy chích hút, cây sẽ giảm khả năng tích lũy năng lượng, suy yếu bộ lá và ảnh hưởng trực tiếp đến sức sinh trưởng cũng như khả năng mang trái sau này.
Vì vậy, ở giai đoạn trước khi mang trái, bên cạnh việc chăm sóc bộ rễ và bổ sung dinh dưỡng, bà con cần đặc biệt chú trọng bảo vệ bộ lá khỏi rầy chích hút. Một bộ lá khỏe không chỉ giúp cây quang hợp tốt mà còn giữ được nguồn dinh dưỡng quý giá bên trong, tạo nền tảng vững chắc để cây ra hoa đồng đều, đậu trái tốt và nuôi trái đạt năng suất, chất lượng cao.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
