Sau một vụ mang trái, cây sầu riêng đã phải tiêu hao rất nhiều dinh dưỡng để duy trì bộ lá, nuôi trái và hoàn thành quá trình tích lũy chất khô. Vì vậy, sau khi thu hoạch xong, đây là thời điểm người trồng cần quan tâm đặc biệt đến việc phục hồi sức khỏe cho cây. Một trong những công việc quan trọng không nên bỏ qua chính là cắt tỉa cành sau thu trái.
Nhiều nhà vườn thường nghĩ rằng sau khi thu hoạch chỉ cần bón phân, tưới nước để cây nhanh hồi phục là đủ. Tuy nhiên, nếu trên cây vẫn còn quá nhiều cành già, cành sâu bệnh, cành tăm, cành mọc chen chúc hoặc những cành đã mang trái trong vụ trước, cây sẽ tiếp tục phải tiêu tốn dinh dưỡng để duy trì những bộ phận không còn mang lại nhiều hiệu quả.
Cắt cành đúng cách sau thu hoạch không chỉ giúp bộ tán thông thoáng mà còn tạo điều kiện để cây tập trung dinh dưỡng nuôi bộ lá mới, phục hồi hệ thống rễ và chuẩn bị tốt cho một chu kỳ sinh trưởng tiếp theo. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.
Vì sao cần cắt cành sau khi thu trái?
Trong suốt quá trình nuôi trái, cây sầu riêng phải huy động một lượng lớn dinh dưỡng từ đất và lá để cung cấp cho trái. Sau khi thu hoạch, sức khỏe cây thường bị suy giảm, đặc biệt là những cây mang nhiều trái hoặc nuôi trái trong điều kiện thời tiết bất lợi.
Lúc này, trên cây thường xuất hiện nhiều loại cành khác nhau. Có những cành vẫn khỏe mạnh và cần được giữ lại để tiếp tục nuôi tán, nhưng cũng có những cành già yếu, cành bị sâu bệnh, cành khô, cành tăm hoặc cành mọc sai vị trí. Nếu không loại bỏ, những cành này sẽ làm bộ tán trở nên dày, bí và khiến cây tiêu hao dinh dưỡng không cần thiết.
Việc cắt tỉa giúp cây giảm bớt cành không hiệu quả, tập trung dinh dưỡng vào những cành khỏe mạnh, đồng thời tạo không gian để các cơi đọt mới phát triển đồng đều hơn.
Đặc biệt, một bộ tán thông thoáng sẽ giúp ánh sáng và không khí phân bố tốt hơn bên trong tán. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với cây sầu riêng, bởi môi trường tán quá rậm rạp, ẩm thấp sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại nấm bệnh phát triển.
Sau thu hoạch nên cắt những cành nào?
Không phải cứ sau thu hoạch là cắt thật nhiều cành thì cây sẽ nhanh phục hồi. Nếu cắt sai thời điểm hoặc cắt quá mạnh, cây có thể bị mất cân đối bộ tán, giảm khả năng quang hợp và phát sinh nhiều chồi non không cần thiết.
Vì vậy, khi cắt cành sau thu hoạch, nhà vườn nên ưu tiên loại bỏ những nhóm cành không cần thiết.
Trước tiên là cành khô, cành chết, cành bị sâu bệnh. Đây là những cành cần được xử lý sớm vì không còn khả năng đóng góp cho cây, đồng thời có thể trở thành nơi lưu trú của nấm bệnh và côn trùng gây hại.
Tiếp theo là cành tăm, cành nhỏ yếu nằm bên trong tán. Những cành này thường phát triển kém, không có nhiều giá trị trong việc tạo bộ khung tán nhưng lại làm cho bên trong tán trở nên chật chội, thiếu ánh sáng và khó thông thoáng.
Nhà vườn cũng nên loại bỏ những cành mọc đan chéo, cành mọc hướng vào bên trong tán hoặc cành cọ xát vào nhau. Khi các cành va chạm liên tục do gió, vỏ cành dễ bị tổn thương, tạo ra những vết thương có thể trở thành cửa ngõ cho nấm bệnh xâm nhập.
Đối với những cành mọc quá sát nhau, cần chọn giữ lại cành có vị trí tốt, khỏe mạnh và có hướng phát triển phù hợp, thay vì giữ quá nhiều cành khiến bộ tán bị dày.
Ngoài ra, những cành đã mang trái nhưng bị suy yếu, cành có dấu hiệu kiệt sức hoặc phát triển không tốt cũng cần được đánh giá để có hướng xử lý phù hợp.
Cắt cành cần kết hợp với phục hồi cây
Sau khi cắt tỉa, cây sầu riêng sẽ bước vào giai đoạn phục hồi. Đây là lúc nhà vườn cần quan tâm đồng thời đến cả bộ tán, bộ rễ và dinh dưỡng.
Sau một vụ nuôi trái, bộ rễ cũng có thể bị suy yếu do cây đã huy động nhiều dinh dưỡng trong thời gian dài. Nếu chỉ tập trung vào việc kích đọt mà không quan tâm đến bộ rễ, cây có thể phục hồi không đồng đều, cơi đọt yếu hoặc lá phát triển không đạt yêu cầu.
Vì vậy, sau khi hoàn thành việc cắt tỉa, nhà vườn cần kiểm tra lại tình trạng đất, độ ẩm và bộ rễ. Nếu đất bị nén chặt, thoát nước kém hoặc có dấu hiệu chua phèn, cần có hướng cải tạo phù hợp để tạo môi trường thuận lợi cho rễ mới phát triển.
Bên cạnh đó, cần bổ sung dinh dưỡng theo tình trạng thực tế của cây, ưu tiên phục hồi bộ rễ, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây nhanh chóng hình thành bộ lá khỏe.
Khi bộ rễ hoạt động tốt, cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, từ đó quá trình phục hồi và phát triển cơi đọt cũng thuận lợi hơn.
Vết cắt sau khi tỉa cần được xử lý
Một vấn đề rất quan trọng sau khi cắt cành là quản lý vết thương trên cây.
Những vết cắt lớn nếu không được xử lý đúng cách có thể trở thành vị trí để nấm bệnh và vi sinh vật gây hại xâm nhập. Đặc biệt trong điều kiện thời tiết mưa ẩm, độ ẩm trong vườn cao, nguy cơ phát sinh bệnh trên cành và thân càng cần được quan tâm.
Sau khi cắt, nhà vườn nên sử dụng dụng cụ sắc bén, sạch để tạo vết cắt gọn, hạn chế làm dập nát phần mô xung quanh. Với những vết cắt lớn, cần có biện pháp xử lý phù hợp để bảo vệ vết thương, hạn chế nước mưa và tác nhân gây bệnh xâm nhập.
Trong quá trình cắt tỉa, nếu phát hiện cành có dấu hiệu bệnh, cần tránh để dụng cụ cắt tiếp xúc rồi tiếp tục sử dụng trên những cành khỏe mà không vệ sinh. Việc vệ sinh dụng cụ giữa các cây hoặc giữa những khu vực có dấu hiệu bệnh là một bước nhỏ nhưng rất cần thiết trong quản lý vườn.
Sau khi cắt cành, cần theo dõi cơi đọt mới
Sau khi hoàn thành việc cắt tỉa và phục hồi, cây sẽ bắt đầu phát triển cơi đọt mới. Đây là giai đoạn nhà vườn cần theo dõi sát tình trạng chồi và lá.
Một cơi đọt khỏe cần phát triển tương đối đồng đều, lá có màu sắc đặc trưng theo từng giai đoạn và không xuất hiện các dấu hiệu bất thường như xoăn lá, cháy mép lá, đốm bệnh hoặc bị côn trùng gây hại.
Khi cơi đọt phát triển, cần theo dõi sâu bệnh thường xuyên, đặc biệt là các đối tượng gây hại trên đọt non. Không nên đợi đến khi sâu bệnh phát triển mạnh mới xử lý, vì lúc đó bộ lá non có thể đã bị tổn thương và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quang hợp của cây.
Bên cạnh đó, nhà vườn cũng cần chú ý đến lượng nước tưới. Sau thu hoạch, cây cần được cung cấp đủ nước để phục hồi nhưng không nên tưới quá nhiều hoặc để đất bị úng kéo dài. Bộ rễ sầu riêng rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy trong đất, vì vậy tưới đủ ẩm nhưng phải đảm bảo đất thoát nước tốt là nguyên tắc quan trọng.
Cắt cành đúng giúp chuẩn bị cho vụ mùa tiếp theo
Cây sầu riêng không chỉ cần phục hồi sau một vụ thu hoạch mà còn phải chuẩn bị cho chu kỳ sinh trưởng tiếp theo. Vì vậy, việc cắt tỉa sau thu trái cần được xem là một phần trong kế hoạch chăm sóc lâu dài của cả vườn.
Một bộ tán được xây dựng hợp lý sẽ giúp cây nhận ánh sáng tốt hơn, hạn chế cành mọc chen chúc và tạo điều kiện để các cơi đọt phát triển đồng đều. Khi cây có bộ lá khỏe, bộ rễ hoạt động tốt và khả năng tích lũy dinh dưỡng được cải thiện, cây sẽ có nền tảng tốt hơn để bước vào những giai đoạn quan trọng tiếp theo.
Tuy nhiên, cần nhớ rằng cắt cành chỉ là một bước trong quá trình phục hồi cây sau thu hoạch. Nhà vườn cần kết hợp đồng bộ giữa việc cắt tỉa, vệ sinh vườn, xử lý vết cắt, chăm sóc bộ rễ, quản lý nước và cung cấp dinh dưỡng phù hợp với tình trạng thực tế của từng cây.
Mỗi vườn có tuổi cây, sức khỏe và điều kiện đất đai khác nhau, vì vậy không nên áp dụng một công thức cắt tỉa giống nhau cho tất cả các vườn. Cây khỏe có thể có cách chăm sóc khác với cây suy, cây mang trái nhiều sẽ cần thời gian phục hồi khác với cây mang trái ít.
Sau thu hoạch là thời điểm để cây sầu riêng được nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe. Cắt cành đúng cách, giữ lại bộ tán hợp lý, loại bỏ những cành không hiệu quả và kết hợp chăm sóc bộ rễ sẽ giúp cây giảm áp lực, phát triển cơi đọt khỏe và tạo nền tảng tốt cho vụ mùa tiếp theo.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
☎️ 0785.888.689
🅾️ YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
📮 kythuatthiennong689@gmail.com
🌐 https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
