Mùa mưa đến mang theo lượng nước tươi mát cho đất và cây cối, nhưng đối với những nhà vườn làm cây ăn trái (như sầu riêng, chôm chôm, nhãn, cam quýt…), đây lại là thời điểm nhạy cảm khi đang xổ nhụy. Hiện tượng “đi đọt” (ra đọt non) đột ngột, nhất là khi cây đang trong giai đoạn xổ nhụy và đậu trái non, có thể trở thành “cơn ác mộng” gây rụng bông, rụng trái hàng loạt.
Vậy nguyên nhân do đâu và nhà vườn cần xử lý như thế nào để cứu vãn năng suất? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!
1. Tại sao khi gặp mưa cây lại “đi đọt” mạnh mẽ?
Hiện tượng đi đọt sau những trận mưa không phải là ngẫu nhiên mà xuất phát từ những nguyên nhân sinh lý thực vật rất rõ ràng:
• Cung cấp nước đột ngột: Nước mưa làm thay đổi độ ẩm đất sẽ làm mở khóa các khoáng chất, dinh dưỡng ở trong đất. Bộ rễ hút nước mạnh mẽ, kích thích quá trình trao đổi chất và thúc đẩy các đỉnh sinh trưởng phát triển đọt non.
• Hàm lượng Đạm (N) tự nhiên trong nước mưa: Trong nước mưa (đặc biệt là những cơn mưa đầu mùa hoặc có dông sét), có chứa một lượng khí nitơ hòa tan. Khi rơi xuống đất sẽ là một lượng phân đạm tự nhiên bón trực tiếp cho cây, kích thích cây bật mầm và ra đọt.
• Thời tiết âm u, giảm nhiệt độ: Mưa làm giảm nhiệt độ môi trường và cường độ ánh sáng, tạo điều kiện lý tưởng để các mô phân sinh ngọn vươn dài nhanh chóng mà không bị cháy nắng hay mất nước.
2. Nguy hiểm khôn lường khi cây đi đọt lúc đang “xổ nhụy”
Giai đoạn cây xổ nhụy (ra hoa nở rộ) là giai đoạn cực kỳ mẫn cảm. Cây cần tập trung toàn bộ dinh dưỡng, năng lượng để hoàn thành quá trình thụ phấn, đậu trái và nuôi trái non. Nếu lúc này cây gặp mưa kéo dài và đi đọt, hậu quả để lại vô cùng nặng nề:
• Cạnh tranh dinh dưỡng: Dinh dưỡng, đường và khoáng chất thay vì dồn về hoa và trái non để nuôi hạt sẽ bị hút ngược lên các đọt non đang vươn mạnh. Kết quả là hoa và trái non bị thiếu dinh dưỡng, cuống yếu.
• Hiện tượng “Sốc” sinh lý và rụng sinh học: Sự cạnh tranh dinh dưỡng cộng với độ ẩm cao đột ngột làm đài hoa bị rụng, trái non bị vàng, thối cuống và rụng hàng loạt.
• Bùng phát nấm bệnh và sâu hại: Mưa nhiều kèm độ ẩm không khí cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm bệnh phát triển (như Phytophthora, thán thư) và côn trùng (bọ trĩ, rệp sáp) tấn công hoa, nhụy và đọt non.
3. Cây đang xổ nhụy gặp mưa kéo dài đi đọt: Cần làm ngay những gì?
Khi vườn nhà bạn rơi vào tình trạng “tiến thoái lưỡng nan” này, nhà vườn cần bình tĩnh áp dụng ngay các biện pháp kỹ thuật tổng hợp sau để kìm hãm đọt – bảo vệ hoa/trái non:
💡 Bước 1: Quản lý nước và thông thoáng vườn
• Thoát nước nhanh: Kiểm tra hệ thống mương thoát nước, khơi thông dòng chảy ngay lập tức sau mưa lớn để tránh tình trạng ngập úng, ngẹt rễ. Làm mùa bông vào mùa mưa nên cân nhắc dỡ mũ không nên dỡ mũ hết một lần mà nên mở từ từ sẽ đảm bảo được hạn chế lượng nước lớn đột ngột cho cây khi trời mưa.
• Tạo độ thông thoáng: Cắt tỉa bớt các cành tăm, cành che khuất bên trong tán để vườn nhận được nhiều ánh sáng hơn, giảm độ ẩm cục bộ quanh tán cây. Lưu ý tỉa cành tạo tán trong giai đoạn phục hồi cây.
💡 Bước 2: Kìm hãm đọt bằng dinh dưỡng qua lá (Phun chặn đọt)
Tuyệt đối không bón phân có hàm lượng Đạm (N) cao vào gốc trong giai đoạn này. Thay vào đó, cần dùng các giải pháp phun qua lá để chặn đọt:
• Sử dụng các dòng có lân và kali cao: Phun kết hợp với Bo hoặc Canxi-Bo để già hóa lá nhanh, ức chế sự phát triển của đọt non, đồng thời giúp cuống hoa chắc khỏe, tăng tỷ lệ đậu trái.
• Bổ sung vi lượng và Kali cao: Vi lượng giúp thúc đẩy quá trình thụ phấn, chống rụng sinh lý; kali cao hạn chế cây hấp thu nước.
Nếu đọt ra quá mạnh
• Đốt đọt: vẫn là sử dụng sản phẩm chứa lân kali cao hoặc các dòng điều hòa sinh trưởng với liều lượng phù hợp nhằm chặn đứng sự phát triển của đọt non.
Lưu ý: bà con cần cân nhắc không nên tự ý sử dụng phương pháp này vẫn ưu tiên tham khảo sự hỗ trợ của các chuyên gia kỹ thuật cây trồng.
💡 Bước 3: Phòng trừ nấm bệnh và sâu hại kịp thời
• Quản lý nấm bệnh: Sau mưa, mấm bệnh phát triển rất nhanh. Cần phun phòng ngừa các loại thuốc trừ nấm phổ rộng phù hợp (như nhóm Metalaxyl, hoặc Hexaconazole liều lượng nhẹ) để bảo vệ bông và trái non không bị thối nhũn, nấm cuống (thường được gọi là rửa bông, trái).
• Kiểm soát bọ trĩ và nhện đỏ: Những đối tượng này cực kỳ thích chích hút đọt non và cánh hoa đang nở. Cần kiểm tra kỹ và phun phòng thuốc đặc trị sâu rầy trước lúc xổ nhụy lúc trời khô ráo.
Hiện tượng đi đọt gặp mưa khi đang xổ nhụy là một thử thách lớn đối với người làm vườn. Tuy nhiên, nếu nắm vững nguyên lý sinh lý của cây và chủ động áp dụng kịp thời các biện pháp thoát nước – chặn đọt – bảo vệ hoa, trái– phòng bệnh, nhà vườn hoàn toàn có thể kiểm soát được tình hình, hạn chế tối đa tình trạng rụng trái non và bảo vệ trọn vẹn mùa màng bội thu.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
☎️ 0785.888.689
🅾️ YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
📮 kythuatthiennong689@gmail.com
🌐 https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
