Để cây sầu riêng sinh trưởng khỏe mạnh, phát triển bộ tán tốt và có khả năng ra hoa, đậu trái ổn định, ngoài việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng đa lượng như Đạm, Lân, Kali thì nhóm trung lượng và vi lượng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Mặc dù cây chỉ cần vi lượng với một lượng rất nhỏ, nhưng đây lại là những nguyên tố tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng bên trong cây. Khi thiếu hụt hoặc mất cân đối, cây có thể sinh trưởng kém, bộ lá phát triển không tốt, đọt yếu, khả năng ra hoa và đậu trái cũng bị ảnh hưởng.
Bên cạnh vấn đề dinh dưỡng, một yếu tố khác cũng cần được nhà vườn đặc biệt quan tâm là độ sâu khi trồng và tình trạng đất bị lấp cao quanh gốc. Sầu riêng là loại cây có bộ rễ khá nhạy cảm với tình trạng úng nước và thiếu oxy. Nếu cây bị trồng quá sâu hoặc cổ rễ bị vùi lấp trong thời gian dài, bộ rễ có thể suy yếu, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm và tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh gây hại vùng gốc, rễ phát sinh.
Vì vậy, việc chăm sóc sầu riêng không chỉ đơn thuần là bón phân đầy đủ mà cần kết hợp giữa dinh dưỡng cân đối, bộ rễ khỏe và môi trường đất thông thoáng. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về tầm quan trọng của vi lượng và những tác hại khi trồng sầu riêng lấp gốc quá sâu nhé!
Vi lượng – cây cần ít nhưng không thể thiếu
Trong quá trình sinh trưởng, cây sầu riêng cần rất nhiều loại dinh dưỡng khác nhau. Nếu các chất đa lượng như Đạm, Lân, Kali được cây sử dụng với lượng lớn thì các nguyên tố vi lượng như Kẽm (Zn), Bo (B), Sắt (Fe), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Molypden (Mo)… chỉ cần với hàm lượng rất nhỏ.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là vi lượng không quan trọng. Ngược lại, các nguyên tố này tham gia vào nhiều quá trình sinh lý và sinh hóa của cây, hỗ trợ hoạt động của enzyme, quá trình trao đổi chất và hình thành các mô mới.
Có thể hình dung đơn giản rằng, cây sầu riêng muốn sinh trưởng tốt không chỉ cần “ăn đủ” mà còn cần “ăn đúng và cân đối”. Nếu chỉ tập trung bổ sung NPK nhưng bỏ qua nhóm trung lượng và vi lượng, cây vẫn có thể gặp tình trạng sinh trưởng không ổn định do mất cân đối dinh dưỡng hoặc thiếu một số nguyên tố cần thiết.
Vi lượng có vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng của cây
Một cây sầu riêng khỏe mạnh cần có bộ rễ phát triển tốt, bộ lá xanh khỏe và các đọt non sinh trưởng ổn định. Đây là nền tảng để cây có thể tích lũy dinh dưỡng và chuẩn bị cho những giai đoạn sinh trưởng tiếp theo.
Các nguyên tố vi lượng tham gia vào nhiều hoạt động sinh lý của cây, góp phần hỗ trợ quá trình hình thành mô mới, hoạt động của enzyme và trao đổi chất. Khi được cung cấp đầy đủ và cân đối, cây có điều kiện phát triển tốt hơn, bộ lá hoạt động hiệu quả và khả năng sinh trưởng được duy trì ổn định.
Ngược lại, khi cây thiếu một hoặc nhiều nguyên tố vi lượng, các biểu hiện bất thường có thể xuất hiện tùy theo từng nguyên tố và mức độ thiếu. Cây có thể gặp tình trạng đọt phát triển kém, lá non biến dạng, lá có màu sắc bất thường, cây sinh trưởng chậm hoặc khả năng phục hồi sau những điều kiện bất lợi bị hạn chế.
Vi lượng hỗ trợ quá trình ra hoa, đậu trái
Đối với cây sầu riêng kinh doanh, giai đoạn phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu trái là những thời điểm cây cần một nền dinh dưỡng cân đối.
Một số nguyên tố vi lượng như Bo và Kẽm có liên quan đến quá trình phát triển mô non và sinh sản của cây, từ đó góp phần hỗ trợ quá trình ra hoa và đậu trái khi được cung cấp phù hợp.
Tuy nhiên, nhà vườn cũng cần hiểu rằng vi lượng không phải là yếu tố duy nhất quyết định khả năng ra hoa hay đậu trái. Để cây ra hoa thuận lợi, cần có sự kết hợp của nhiều yếu tố như sức khỏe bộ rễ, bộ lá, dinh dưỡng đa lượng – trung lượng – vi lượng, độ ẩm đất và kỹ thuật chăm sóc theo từng giai đoạn.
Khi các yếu tố được cân đối, cây sẽ có nền tảng tốt hơn để tích lũy dinh dưỡng và chuyển sang giai đoạn sinh sản.
Không chỉ NPK, cây cần dinh dưỡng cân đối
Trong thực tế chăm sóc sầu riêng, không ít nhà vườn gặp tình trạng cây được bón phân khá đầy đủ nhưng vẫn có biểu hiện đọt yếu, lá không đẹp, cây phát triển chậm hoặc phục hồi kém.
Lúc này, nguyên nhân không nhất thiết chỉ nằm ở lượng phân bón. Bộ rễ có thể đang gặp vấn đề, đất bị chua hoặc phèn, độ ẩm không phù hợp, thoát nước kém hoặc dinh dưỡng trong đất đang bị mất cân đối.
Nếu bộ rễ bị tổn thương, cây sẽ khó hấp thu nước và dinh dưỡng một cách hiệu quả. Khi đó, dù nhà vườn tiếp tục tăng lượng phân bón, cây vẫn không thể sử dụng tốt nguồn dinh dưỡng được cung cấp.
Chính vì vậy, trong quá trình chăm sóc sầu riêng, nhà vườn cần quan tâm đồng thời đến đất, nước, bộ rễ và dinh dưỡng. Có thể nói:
Đất khỏe – Rễ khỏe – Hấp thu tốt – Cây khỏe.
Khi bộ rễ khỏe mạnh, cây mới có khả năng hấp thu dinh dưỡng tốt và phát huy hiệu quả của các loại phân bón được cung cấp.
Tác hại của việc trồng sầu riêng lấp gốc quá sâu
Bên cạnh dinh dưỡng, độ sâu khi trồng cũng là một yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe lâu dài của cây sầu riêng.
Đặc biệt, ở những vườn sau nhiều năm canh tác, nhà vườn thường bổ sung thêm đất, phân hữu cơ hoặc đất bị bồi lắng sau các đợt mưa. Nếu không kiểm soát, phần đất quanh gốc có thể ngày càng cao, khiến cổ rễ bị vùi sâu.
Khi đó, vùng cổ rễ và bộ rễ phía trên có thể phải tiếp xúc với môi trường ẩm ướt trong thời gian dài, gây ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của rễ và làm tăng nguy cơ phát sinh các vấn đề về bệnh vùng gốc, rễ.
Lấp gốc quá sâu khiến rễ thiếu oxy
Bộ rễ sầu riêng cần oxy để hô hấp và duy trì các hoạt động sống. Khi đất bị lấp quá sâu quanh gốc, đặc biệt trong điều kiện đất nặng hoặc thoát nước kém, các khoảng không khí trong đất có thể bị giảm.
Sau những trận mưa lớn, nếu nước không thoát nhanh, vùng đất quanh gốc sẽ bị bão hòa nước, khiến lượng oxy cung cấp cho rễ giảm xuống.
Khi rễ thường xuyên sống trong môi trường thiếu oxy, khả năng hoạt động và hấp thu nước, dinh dưỡng có thể bị ảnh hưởng. Lâu ngày, bộ rễ suy yếu sẽ kéo theo sự suy giảm sức sinh trưởng của toàn bộ cây.
Cây có thể xuất hiện những biểu hiện như lá vàng, đọt yếu, cây đứng ngọn, tán phát triển chậm và khả năng phục hồi kém. Nhiều trường hợp, nhà vườn dễ nhầm những biểu hiện này là do thiếu phân và tiếp tục tăng lượng phân bón, trong khi nguyên nhân lại xuất phát từ bộ rễ đang gặp vấn đề.
Gốc bị ẩm kéo dài, nguy cơ bệnh vùng rễ tăng cao
Khi cổ rễ bị lấp sâu, phần gốc thường xuyên tiếp xúc với đất ẩm, đặc biệt trong điều kiện vườn thoát nước kém hoặc mưa kéo dài.
Đây là môi trường không thuận lợi cho cây và có thể làm tăng nguy cơ phát sinh các tác nhân gây bệnh ở vùng gốc và rễ. Khi rễ bị tổn thương, sức chống chịu của cây cũng suy giảm, khiến cây dễ rơi vào tình trạng suy yếu kéo dài.
Một khi bộ rễ bị ảnh hưởng, cây không chỉ khó hấp thu dinh dưỡng mà còn mất nhiều thời gian để phục hồi. Trong trường hợp nghiêm trọng, cây có thể bị suy kiệt dần, sinh trưởng kém và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất trong những vụ tiếp theo.
Lấp gốc sâu có thể ảnh hưởng đến cây trong thời gian dài
Sầu riêng là cây lâu năm, vì vậy những sai sót trong quá trình trồng ban đầu có thể ảnh hưởng đến cây trong nhiều năm sau.
Nếu cây được trồng quá sâu ngay từ đầu hoặc phần đất quanh gốc liên tục được bồi thêm, cổ rễ có thể bị vùi ngày càng sâu. Tình trạng này có thể không biểu hiện ngay lập tức mà khiến cây suy yếu từ từ.
Đến khi nhà vườn phát hiện cây vàng lá, chậm phát triển hoặc suy kiệt thì bộ rễ có thể đã bị ảnh hưởng trong một thời gian dài.
Do đó, ngay từ khi trồng mới, nhà vườn cần chú ý đến cao độ của mô, liếp và vị trí cổ rễ, đồng thời phải đảm bảo vườn có hệ thống thoát nước tốt, hạn chế nước đọng quanh gốc sau mưa.
Trồng sầu riêng đúng cách để bảo vệ bộ rễ
Để hạn chế những ảnh hưởng do lấp gốc quá sâu, nhà vườn cần chú ý một số vấn đề trong quá trình trồng và chăm sóc.
Trước tiên, cần lựa chọn độ cao mô hoặc liếp phù hợp với điều kiện đất đai của từng khu vực. Đặc biệt tại những vùng đất thấp hoặc dễ ngập, việc thiết kế hệ thống thoát nước cần được ưu tiên ngay từ đầu.
Khi trồng cây, không nên lấp đất quá cao lên phần cổ rễ. Sau một thời gian canh tác, nhà vườn cũng nên thường xuyên kiểm tra lại vùng gốc để tránh tình trạng đất, phân hữu cơ hoặc vật liệu phủ bị bồi đắp quá cao.
Bên cạnh đó, cần duy trì hệ thống mương rãnh thông thoáng để nước có thể thoát nhanh sau mưa. Hạn chế để vùng cổ gốc bị ẩm ướt kéo dài, đặc biệt trong mùa mưa.
Khi bộ rễ có môi trường thông thoáng, không bị úng nước và được cung cấp dinh dưỡng cân đối, cây sẽ có điều kiện phát triển khỏe mạnh và duy trì sức sinh trưởng ổn định hơn.
Chăm cây sầu riêng phải bắt đầu từ bộ rễ
Nhiều nhà vườn thường chú trọng đến việc bón phân để cây xanh tốt, ra đọt và nuôi trái nhưng đôi khi lại chưa quan tâm đúng mức đến bộ rễ và môi trường đất.
Trong khi đó, bộ rễ chính là nền tảng quyết định khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng của cây. Nếu rễ yếu, bị tổn thương hoặc sống trong môi trường đất bí, úng nước thì hiệu quả của các biện pháp bón phân cũng sẽ bị hạn chế.
Vi lượng tuy cây chỉ cần với lượng rất nhỏ nhưng lại tham gia vào nhiều quá trình sinh lý quan trọng. Vì vậy, nhà vườn cần chú ý bổ sung dinh dưỡng theo hướng cân đối, không chỉ tập trung vào NPK.
Đồng thời, cần tránh tình trạng trồng cây quá sâu hoặc để đất bồi lấp cổ rễ trong thời gian dài. Một cây sầu riêng muốn phát triển bền vững cần có bộ rễ khỏe, đất thông thoáng, dinh dưỡng cân đối và chế độ nước phù hợp.
Khi rễ khỏe, cây mới hấp thu dinh dưỡng tốt. Khi dinh dưỡng được cung cấp cân đối, cây mới có nền tảng để phát triển tán, ra hoa, đậu trái và nuôi trái hiệu quả. Vì vậy, chăm sóc sầu riêng không chỉ là chăm phần trên mặt đất, mà cần bắt đầu từ việc bảo vệ bộ rễ và xây dựng một nền đất khỏe ngay từ đầu.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
☎️ 0785.888.689
🅾️ YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
📮 kythuatthiennong689@gmail.com
🌐 https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
