Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, xì mủ và thối cổ rễ là những vấn đề cần được nhà vườn đặc biệt quan tâm, nhất là trong điều kiện vườn có độ ẩm cao, mưa kéo dài hoặc vùng gốc thường xuyên bị ẩm.

Ban đầu, cây có thể chỉ xuất hiện những biểu hiện bất thường tại một vị trí nhỏ trên thân hoặc cổ rễ. Vỏ cây đổi màu, có dấu hiệu tổn thương và bắt đầu chảy nhựa, xì mủ. Nếu không được kiểm tra và xử lý sớm, vùng bệnh có thể tiếp tục lan rộng, ảnh hưởng đến phần mô dẫn truyền cũng như hoạt động của bộ rễ.

Khi phần cổ rễ và rễ bị tổn thương, cây không chỉ gặp vấn đề tại vị trí bệnh mà còn có thể biểu hiện ra toàn tán như lá vàng, cây suy, cơi đọt yếu, khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng giảm.

Vì vậy, với những cây có dấu hiệu xì mủ, nhà vườn không nên chỉ tập trung xử lý phần thân bên ngoài mà cần đồng thời quan tâm đến vùng cổ rễ, bộ rễ, độ ẩm đất và khả năng thoát nước của vườn.

XÌ MỦ – THỐI CỔ RỄ THƯỜNG BIỂU HIỆN NHƯ THẾ NÀO?

Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là nhựa chảy ra trên thân, thường xuất hiện tại những vị trí vỏ bị tổn thương. Phần vỏ xung quanh có thể thay đổi màu sắc, trở nên sẫm màu hoặc có dấu hiệu bất thường so với phần thân khỏe.

Ở khu vực cổ rễ, tình trạng bệnh có thể khó quan sát hơn vì nằm sát mặt đất. Khi kiểm tra, nhà vườn có thể phát hiện phần vỏ cổ rễ bị tổn thương, rễ tơ suy giảm hoặc xuất hiện những vùng rễ có dấu hiệu hư hỏng.

Khi bộ rễ bị ảnh hưởng, cây có thể dần xuất hiện tình trạng lá kém xanh, vàng lá, cơi đọt yếu, cây phục hồi chậm. Những biểu hiện này đôi khi dễ bị nhầm với thiếu dinh dưỡng, vì vậy việc kiểm tra trực tiếp thân và bộ rễ rất quan trọng.

Đặc biệt, đối với những vườn đang trong giai đoạn mưa nhiều, cần thường xuyên kiểm tra các cây có dấu hiệu sinh trưởng bất thường để phát hiện sớm những vấn đề ở vùng gốc.

VÌ SAO XÌ MỦ – THỐI CỔ RỄ CẦN ĐƯỢC XỬ LÝ SỚM?

Bộ rễ là nơi cây tiếp nhận nước và phần lớn nguồn dinh dưỡng từ đất. Khi vùng cổ rễ và bộ rễ bị tổn thương, khả năng hấp thu của cây có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến toàn bộ quá trình sinh trưởng.

Đối với cây sầu riêng đang mang tán lớn hoặc đang nuôi trái, nhu cầu về nước và dinh dưỡng càng cao. Nếu bộ rễ hoạt động không ổn định, cây có thể khó duy trì sức sinh trưởng và khả năng cung cấp dinh dưỡng cho tán.

Bên cạnh đó, vùng đất quanh gốc nếu ẩm kéo dài, thoát nước kém hoặc bị úng sẽ tạo điều kiện bất lợi cho hệ thống rễ. Vì vậy, khi xử lý tình trạng xì mủ – thối cổ rễ, việc sử dụng thuốc cần được kết hợp với quản lý nước và cải thiện điều kiện vùng rễ.

Nói cách khác, xử lý phần bệnh là một bước, nhưng duy trì vùng rễ thông thoáng và hạn chế điều kiện khiến bệnh tiếp tục phát triển cũng quan trọng không kém.

NEKKO 69WP – GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH

NEKKO 69WP là sản phẩm thuốc trừ bệnh được sử dụng trong chương trình quản lý các bệnh do tác nhân gây bệnh trên cây trồng.

THÀNH PHẦN

• Dimethomorph: 9%
• Mancozeb: 60%
• Phụ gia: 31%

Sự kết hợp giữa Dimethomorph và Mancozeb giúp NEKKO 69WP trở thành một trong những sản phẩm được sử dụng trong chương trình quản lý bệnh, đặc biệt khi cây xuất hiện những dấu hiệu bất thường liên quan đến nhóm bệnh cần kiểm soát.

Trong trường hợp cây sầu riêng có biểu hiện xì mủ, tổn thương vùng thân – cổ rễ, sản phẩm có thể được đưa vào chương trình xử lý cùng với các biện pháp chăm sóc khác.

Tuy nhiên, hiệu quả xử lý không chỉ phụ thuộc vào thuốc mà còn liên quan đến mức độ bệnh, vị trí tổn thương, tình trạng bộ rễ, độ ẩm đất và điều kiện vườn.

SCOTT – BỔ SUNG ĐỒNG, KẾT HỢP TRONG CHƯƠNG TRÌNH XỬ LÝ

Bên cạnh NEKKO 69WP, SCOTT là sản phẩm được phối hợp trong công thức tưới gốc dành cho những trường hợp cần xử lý các vấn đề liên quan đến thân, cổ rễ và vùng rễ.

Sản phẩm chứa đồng, được sử dụng nhằm bổ sung hoạt chất đồng trong chương trình chăm sóc và xử lý cây.

Khi kết hợp cùng NEKKO 69WP, mục tiêu của công thức là đưa dung dịch xử lý xuống vùng đất quanh bộ rễ, từ đó tác động đến khu vực cần kiểm soát thay vì chỉ xử lý riêng phần tán cây.

Đây cũng là lý do trong trường hợp cây có dấu hiệu xì mủ – thối cổ rễ, nhà vườn cần quan tâm đến vùng gốc và cổ rễ, không nên chỉ phun trên tán.

TẠI SAO CẦN KẾT HỢP XỬ LÝ THÂN VÀ VÙNG RỄ?

Xì mủ trên thân và thối cổ rễ đôi khi không phải là hai vấn đề hoàn toàn tách biệt.

Khi vùng rễ bị tổn thương, khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng của cây có thể giảm. Ngược lại, điều kiện đất bất lợi như ẩm kéo dài, thiếu oxy hoặc thoát nước kém cũng có thể làm bộ rễ suy yếu và khiến cây dễ phát sinh thêm nhiều vấn đề.

Vì vậy, khi phát hiện cây bị xì mủ, nhà vườn nên kiểm tra đồng thời:

Thân → cổ rễ → rễ tơ → đất quanh gốc → khả năng thoát nước.

Nếu chỉ xử lý phần nhựa chảy trên thân nhưng vùng cổ rễ vẫn bị tổn thương hoặc đất quanh gốc liên tục ẩm, cây vẫn có nguy cơ tiếp tục suy yếu.

Ngược lại, nếu chỉ chú trọng vùng rễ mà bỏ qua phần tổn thương trên thân thì quá trình phục hồi cũng khó đạt hiệu quả như mong muốn.

SAU KHI XỬ LÝ, CẦN QUAN TÂM GÌ ĐỂ CÂY PHỤC HỒI?

Sau khi thực hiện chương trình xử lý, nhà vườn cần tiếp tục theo dõi tình trạng cây thay vì chỉ đánh giá dựa trên lượng nhựa chảy ra tại thời điểm đầu.

Quan trọng nhất là quản lý nước và độ ẩm vùng rễ.

Sầu riêng có bộ rễ khá nhạy cảm với tình trạng úng và thiếu oxy. Vì vậy, những vườn đang gặp vấn đề xì mủ – thối cổ rễ cần kiểm tra hệ thống thoát nước, tránh để nước đọng lâu quanh gốc.

Đồng thời, cần hạn chế những tác động cơ giới làm tổn thương thêm phần vỏ thân và cổ rễ. Những vùng bị bệnh cũng nên được kiểm tra thường xuyên để theo dõi diễn biến.

Khi tình trạng bệnh đã được kiểm soát và cây bắt đầu phục hồi, có thể chuyển dần sang chương trình phục hồi rễ – dưỡng cây – ổn định sinh trưởng, thay vì tiếp tục sử dụng thuốc xử lý bệnh kéo dài khi không còn cần thiết.

Nhà vườn đang gặp tình trạng xì mủ thân, thối cổ rễ, cây suy, vàng lá hoặc bộ rễ có dấu hiệu bất thường có thể gửi hình ảnh cây và vùng cổ rễ về Thiên Nông 689 để anh em kỹ thuật hỗ trợ kiểm tra tình trạng thực tế và hướng dẫn chương trình chăm sóc phù hợp