Có những vườn sầu riêng cây vẫn xanh, cơi lá vẫn phát triển nhưng đến giai đoạn làm bông lại rất khó xử lý. Nhà vườn đã giảm nước, siết nước nhưng cây vẫn không chuyển sang trạng thái ra hoa rõ ràng, hoặc có làm được mầm thì bông ra không mạnh, phát triển không đồng đều.

Một trong những yếu tố cần kiểm tra lúc này là mực nước trong mương và độ ẩm thực tế của vùng đất quanh bộ rễ.

Đặc biệt ở những vườn trồng trên đất thấp, vườn có mương bao quanh hoặc mực nước trong mương thường xuyên ở mức cao, nước có thể duy trì độ ẩm trong tầng đất quanh vùng rễ trong thời gian dài. Khi đó, dù nhà vườn đã ngưng tưới trên mặt liếp, bộ rễ vẫn có thể tiếp tục nhận được nước từ phía dưới.

Điều này khiến cây khó bước vào trạng thái khô hạn tương đối cần thiết để chuyển từ sinh trưởng dinh dưỡng sang quá trình phân hóa mầm hoa.

MỰC NƯỚC MƯƠNG CAO ẢNH HƯỞNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN QUÁ TRÌNH LÀM BÔNG?

Để cây sầu riêng phân hóa mầm hoa thuận lợi, ngoài nền tảng dinh dưỡng và tình trạng cơi lá, điều kiện nước trong đất cũng cần được kiểm soát phù hợp.

Khi mực nước mương quá cao, nước có thể liên tục di chuyển từ khu vực mương vào tầng đất trên liếp. Đặc biệt với những vườn có mực nước ngầm cao, đất giữ ẩm lâu và khả năng thoát nước kém, việc “siết nước” cho cây sẽ khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Nhà vườn có thể không tưới trong nhiều ngày nhưng vùng đất quanh rễ vẫn còn ẩm. Cây vẫn có khả năng tiếp tục hấp thu nước, từ đó trạng thái sinh trưởng chưa chuyển đổi rõ ràng.

Khi cây chưa thực sự bước vào điều kiện thích hợp cho quá trình phân hóa mầm hoa, việc thúc cây ra bông có thể trở nên khó khăn hơn.

VÌ SAO NƯỚC CAO CÒN KHIẾN BÔNG RA YẾU?

Không chỉ ảnh hưởng đến khả năng làm mầm, tình trạng đất quá ẩm kéo dài còn tác động trực tiếp đến hoạt động của bộ rễ.

Rễ cây cần nước nhưng cũng cần oxy trong đất để hô hấp. Khi đất liên tục ở trạng thái quá ẩm, các khoảng không khí trong đất bị giảm, khiến điều kiện hoạt động của rễ không còn thuận lợi.

Khi bộ rễ hoạt động kém, khả năng hấp thu và vận chuyển nước, dinh dưỡng cũng có thể bị ảnh hưởng. Cây có thể vẫn xanh nhưng sức sinh trưởng không đạt như kỳ vọng.

Đến giai đoạn ra hoa, tình trạng này có thể biểu hiện thành bông ra không đồng đều, phát triển yếu, cuống và chùm bông không khỏe, đặc biệt ở những cây có bộ rễ vốn đã chịu áp lực do đất ẩm kéo dài.

Do đó, khi vườn khó làm mầm hoặc bông ra yếu, không nên chỉ nhìn vào lượng phân bón đã sử dụng mà cần kiểm tra cả độ ẩm đất và tình trạng thoát nước của vườn.

“SIẾT NƯỚC” NHƯNG NƯỚC VẪN TỪ MƯƠNG ĐI VÀO THÌ SAO?

Đây là tình trạng khá thường gặp ở những vườn có mương bao quanh liếp.

Nhà vườn ngưng tưới để tạo điều kiện cho cây khô nhưng nếu mực nước trong mương vẫn cao, nước có thể tiếp tục thấm ngang vào đất. Khi đó, phần đất phía dưới vùng rễ vẫn duy trì độ ẩm, làm quá trình khô đất diễn ra chậm hơn.

Có thể hiểu đơn giản rằng:

Nhà vườn đang siết nước từ phía trên, nhưng bộ rễ vẫn nhận nước từ phía dưới và hai bên.

Vì vậy, việc kiểm soát nước trong giai đoạn làm bông không chỉ là ngưng tưới trên mặt liếp. Với những vườn có mương, cần quan sát cả mực nước mương, khả năng thoát nước của liếp và độ ẩm thực tế tại vùng rễ.

MỰC NƯỚC MƯƠNG BAO NHIÊU LÀ PHÙ HỢP?

Không nên áp dụng một con số cố định cho tất cả các vườn sầu riêng.

Mực nước phù hợp còn phụ thuộc vào độ cao liếp, loại đất, kết cấu đất, tuổi cây, tình trạng bộ rễ, hệ thống mương và điều kiện thời tiết.

Điều quan trọng trong giai đoạn xử lý ra hoa là không để vùng rễ rơi vào tình trạng ẩm kéo dài, đồng thời cũng không làm cây mất nước quá mức.

Nhà vườn nên kiểm tra thực tế đất trong vùng rễ thay vì chỉ nhìn vào bề mặt. Một mặt liếp nhìn có vẻ khô nhưng tầng đất bên dưới vẫn còn ẩm thì cây vẫn có thể tiếp tục nhận nước.

KIỂM SOÁT NƯỚC ĐÚNG GIÚP CÂY CÓ NỀN TẢNG TỐT HƠN ĐỂ LÀM BÔNG

Muốn sầu riêng ra bông khỏe, không thể chỉ tập trung vào các sản phẩm kích mầm hoặc dinh dưỡng tạo hoa. Nước và bộ rễ phải được kiểm soát trước.

Khi mực nước mương được điều chỉnh phù hợp, đất có điều kiện thoát ẩm tốt hơn, bộ rễ có môi trường thuận lợi để hô hấp và cây dễ chuyển sang trạng thái sinh trưởng phù hợp với giai đoạn xử lý ra hoa.

Ngược lại, nếu mực nước mương luôn cao, đất quanh vùng rễ giữ ẩm kéo dài thì việc siết nước trên mặt liếp có thể không đạt hiệu quả như mong muốn. Cây khó chuyển trạng thái, quá trình làm mầm gặp nhiều trở ngại và khi ra bông cũng có thể không đạt được sức bông như kỳ vọng.

Vì vậy, trước khi bắt đầu xử lý làm bông, hãy nhìn xuống mương và nhìn lại vùng đất quanh bộ rễ. Kiểm soát nước tốt không quyết định tất cả, nhưng là một trong những nền tảng quan trọng để cây sầu riêng bước vào giai đoạn ra hoa thuận lợi hơn.