Mỗi hoạt chất bảo vệ thực vật có cơ chế tác động riêng lên đối tượng gây hại. Khi thuốc được sử dụng, những cá thể mẫn cảm với hoạt chất sẽ bị kiểm soát, trong khi một số cá thể có khả năng chịu đựng hoặc ít mẫn cảm hơn có thể vẫn tồn tại.

Nếu một hoạt chất hoặc một nhóm cơ chế tác động được sử dụng lặp đi lặp lại trong thời gian dài, quần thể sâu rầy sẽ liên tục chịu tác động theo cùng một cách. Qua nhiều lần xử lý, những cá thể ít mẫn cảm có cơ hội tồn tại và tiếp tục sinh sản. Theo thời gian, tỷ lệ những cá thể này trong quần thể có thể tăng lên.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến độ mẫn cảm của quần thể sâu rầy đối với một hoạt chất có thể thay đổi, từ đó hiệu quả kiểm soát của hoạt chất có nguy cơ giảm dần nếu vẫn tiếp tục sử dụng theo cùng một cách.

Vì vậy, thay vì liên tục sử dụng một hoạt chất trong nhiều lần phun, nhà vườn nên xây dựng chương trình luân phiên các nhóm hoạt chất có cơ chế tác động khác nhau. Khi chuyển sang một nhóm cơ chế tác động khác, quần thể sâu rầy sẽ chịu tác động theo một phương thức khác, qua đó giúp giảm áp lực do việc sử dụng lặp lại cùng một cơ chế trong thời gian dài.

Tuy nhiên, luân phiên hoạt chất không có nghĩa là cứ mỗi lần phun lại đổi sang một sản phẩm bất kỳ. Điều quan trọng là phải xác định đúng đối tượng gây hại, kiểm tra hoạt chất và nhóm cơ chế tác động của sản phẩm, sau đó lựa chọn phương án phù hợp với tình hình thực tế của vườn.

Đây là một phần trong chiến lược quản lý sâu rầy lâu dài, giúp việc sử dụng thuốc có tính chủ động hơn và góp phần duy trì hiệu quả của các hoạt chất trong quá trình canh tác.

Một điểm nhà vườn cần lưu ý là không nên hiểu đơn giản rằng cứ thay sang một sản phẩm khác ở lần phun tiếp theo thì đã được xem là luân phiên hoạt chất.

Trên thị trường có rất nhiều sản phẩm thương mại khác nhau, mỗi sản phẩm có tên gọi, bao bì và cách đăng ký riêng. Tuy nhiên, hai sản phẩm khác nhau hoàn toàn về tên thương mại vẫn có thể chứa cùng một hoạt chất, hoặc chứa các hoạt chất thuộc cùng một nhóm cơ chế tác động.

Ví dụ, lần phun trước sử dụng một sản phẩm có hoạt chất thuộc nhóm cơ chế tác động A. Ở lần phun sau, nếu tiếp tục lựa chọn một sản phẩm khác nhưng vẫn có hoạt chất thuộc cùng nhóm A, thì về bản chất, sâu rầy vẫn đang chịu tác động theo cùng một cơ chế. Việc thay đổi tên sản phẩm trong trường hợp này không đồng nghĩa với việc đã thực hiện luân phiên cơ chế tác động.

Đây là điểm khá quan trọng khi xây dựng chương trình quản lý sâu rầy. Nếu chỉ dựa vào tên thương phẩm hoặc màu sắc, mẫu mã bao bì để lựa chọn sản phẩm, nhà vườn rất dễ vô tình sử dụng lặp lại cùng một hoạt chất hoặc cùng một nhóm cơ chế tác động.

Vì vậy, khi lựa chọn sản phẩm để luân phiên, cần đọc kỹ thành phần hoạt chất trên nhãn, đồng thời xác định nhóm cơ chế tác động của hoạt chất đó. Từ đó mới có thể xây dựng chương trình luân phiên phù hợp giữa các lần xử lý.

Nói đơn giản, luân phiên không phải là đổi tên thuốc, mà là thay đổi cơ chế tác động một cách có chủ đích.

Cách lựa chọn này giúp chương trình quản lý sâu rầy có cơ sở hơn, hạn chế việc vô tình lặp lại cùng một cơ chế trong nhiều lần xử lý và góp phần duy trì hiệu quả của các hoạt chất trong quá trình canh tác.

Trong mùa mưa, điều kiện trong vườn thường thay đổi nhanh. Sau những đợt mưa kéo dài có thể xuất hiện các đợt nắng, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi liên tục. Đây cũng là giai đoạn sầu riêng có thể phát sinh cơi đọt mới, tạo ra nguồn lá non và đọt non cần được theo dõi thường xuyên.

Đọt non là một trong những vị trí cần đặc biệt chú ý khi kiểm tra sâu rầy, bởi đây là bộ phận còn non, mềm và dễ bị một số đối tượng gây hại tấn công. Nếu không kiểm tra thường xuyên, khi phát hiện dấu hiệu gây hại thì mật số có thể đã tăng cao và việc kiểm soát sẽ khó chủ động hơn.

Vì vậy, trong mùa mưa, nhà vườn nên chủ động kiểm tra vườn và theo dõi sâu rầy định kỳ, khoảng 5–7 ngày/lần, đặc biệt trong những giai đoạn cây đang ra cơi đọt non hoặc sau các đợt thời tiết thay đổi mạnh.

Việc kiểm tra định kỳ không có nghĩa là cứ đến 7 ngày phải phun thuốc một lần, mà là 7 ngày nên kiểm tra lại tình trạng vườn để kịp thời đánh giá mật số và diễn biến sâu rầy. Khi phát hiện đối tượng gây hại và xác định mức độ cần xử lý, nhà vườn mới lựa chọn hoạt chất và biện pháp phù hợp.

Khi sâu rầy được phát hiện từ sớm, mật số còn thấp và xác định rõ đối tượng gây hại, việc lựa chọn giải pháp quản lý sẽ chủ động hơn. Đồng thời, nhà vườn cũng có điều kiện xây dựng chương trình luân phiên hoạt chất hợp lý giữa các lần xử lý, thay vì liên tục sử dụng một hoạt chất khi mật số đã tăng cao.