Trên thực tế, việc trồng sầu riêng quá sâu, khiến phần cổ rễ bị đất lấp kín, có thể làm giảm độ thông thoáng tại khu vực gốc. Khi đất thường xuyên ẩm ướt, thoát nước kém, cổ rễ và bộ rễ phía trên dễ bị ảnh hưởng, làm cây sinh trưởng chậm, suy yếu và tăng nguy cơ phát sinh các bệnh liên quan đến cổ rễ, gốc cây.
Vì vậy, ngay từ giai đoạn trồng mới, nhà vườn cần chú ý đặt cây đúng vị trí, không lấp đất quá cao quanh gốc. Đối với những vườn sầu riêng đã trồng sâu, cần kiểm tra và có biện pháp điều chỉnh phù hợp để tạo môi trường thuận lợi cho bộ rễ phát triển. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.
1. Vì sao không nên trồng sầu riêng quá sâu?
Cổ rễ là khu vực chuyển tiếp giữa thân cây và hệ thống rễ. Đây là vị trí có vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi khí, vận chuyển nước và dinh dưỡng giữa bộ rễ với phần thân phía trên.
Khi trồng sầu riêng quá sâu, phần cổ rễ bị đất lấp kín, khu vực tiếp giáp giữa thân và rễ có thể thường xuyên nằm trong môi trường ẩm ướt. Đặc biệt, đối với những vùng đất thấp, đất nặng, đất sét hoặc vườn có hệ thống thoát nước chưa tốt, tình trạng này càng dễ trở nên nghiêm trọng.
Đất bị nén chặt và chứa nhiều nước sẽ làm giảm lượng không khí trong các khe hở của đất. Trong khi đó, rễ cây cần oxy để thực hiện quá trình hô hấp và duy trì hoạt động sống.
Khi lượng oxy cung cấp cho rễ không đáp ứng được nhu cầu, hoạt động của bộ rễ có thể bị suy giảm. Khả năng hút nước và hấp thu dinh dưỡng cũng bị ảnh hưởng, khiến cây phát triển chậm, sức sinh trưởng tổng thể giảm sút.
Ngoài ra, khu vực cổ rễ thường xuyên ẩm ướt còn tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh tồn tại và phát triển. Nếu kết hợp với tình trạng úng nước kéo dài, cây có thể đối mặt với nguy cơ thối cổ rễ, thối gốc và tổn thương hệ thống rễ.
Đây cũng là lý do vì sao kỹ thuật đặt cây đúng độ sâu có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển ổn định của vườn sầu riêng.
2. Những dấu hiệu cho thấy cây sầu riêng có thể đang bị trồng quá sâu
Không phải cây sầu riêng nào trồng sâu cũng xuất hiện triệu chứng bệnh ngay lập tức. Trong nhiều trường hợp, cây vẫn có thể phát triển bình thường trong thời gian đầu. Tuy nhiên, khi gặp điều kiện bất lợi như mưa kéo dài, đất giữ nước nhiều hoặc hệ thống thoát nước không hiệu quả, các vấn đề ở khu vực cổ rễ và bộ rễ có thể bắt đầu xuất hiện.
Nhà vườn cần chú ý một số dấu hiệu sau:
-
- Phần gốc cây bị đất lấp cao: Không nhìn rõ vị trí chuyển tiếp giữa thân và rễ, phần thân sát mặt đất thường xuyên tiếp xúc với đất ẩm.
-
- Đất quanh gốc luôn ẩm ướt: Sau mưa hoặc tưới nước, khu vực sát gốc lâu khô, dễ xuất hiện tình trạng đọng nước.
-
- Cây sinh trưởng chậm: Đọt non ra yếu, lá phát triển không đồng đều, tán cây kém sung sức.
-
- Lá vàng và có biểu hiện suy yếu: Khả năng hấp thu nước, dinh dưỡng của bộ rễ bị ảnh hưởng, khiến cây có thể xuất hiện các biểu hiện thiếu hụt dinh dưỡng.
-
- Khu vực cổ rễ có dấu hiệu bất thường: Vỏ thân sát mặt đất bị sẫm màu, mềm, nứt hoặc có biểu hiện thối.
Tuy nhiên, những dấu hiệu trên không chỉ xuất phát từ nguyên nhân trồng sâu. Chúng cũng có thể liên quan đến úng nước, tổn thương cơ giới, thiếu dinh dưỡng hoặc các bệnh do tác nhân gây hại khác. Vì vậy, cần kiểm tra thực tế trước khi đưa ra biện pháp xử lý.
3. Kỹ thuật trồng sầu riêng mới đúng cách, không lấp đất quá cao quanh gốc
Để hạn chế tình trạng trồng sâu, nhà vườn cần thực hiện đúng kỹ thuật ngay từ khâu chuẩn bị hố và đặt cây giống.
Trước tiên, cần lựa chọn vị trí trồng phù hợp với điều kiện địa hình và đặc điểm đất đai. Đối với những khu vực đất thấp, dễ ngập úng, nên chủ động lên mô cao và thiết kế hệ thống mương thoát nước trước khi xuống giống.
Khi đặt cây vào hố, cần giữ bầu cây ổn định, tránh làm vỡ bầu hoặc gây tổn thương bộ rễ. Đặc biệt, không nên đào hố quá sâu rồi đặt toàn bộ bầu cây xuống thấp hơn mặt mô một cách tùy tiện.
Một nguyên tắc quan trọng là cần giữ vị trí cổ rễ phù hợp với mặt đất hoặc mặt mô sau khi hoàn thiện việc trồng. Không lấp đất cao đến mức che kín phần cổ rễ và phần thân sát gốc.
Sau khi đặt cây, tiến hành lấp đất xung quanh bầu, nén nhẹ để cố định cây, tránh làm đất quá chặt khiến rễ khó trao đổi khí.
Đồng thời, cần tạo mặt mô có độ dốc phù hợp để nước mưa và nước tưới có thể thoát ra ngoài, không tập trung đọng lại quanh gốc.
Nhà vườn cũng cần lưu ý rằng độ cao của mô trồng phải phù hợp với đặc điểm địa hình, kết cấu đất và khả năng thoát nước của từng khu vực. Không nên áp dụng một mức chiều cao cố định cho tất cả các loại đất.
4. Cách xử lý đối với cây sầu riêng đã trồng quá sâu
Đối với những vườn sầu riêng đã xuống giống và phát hiện cây bị trồng sâu, nhà vườn không nên quá lo lắng nhưng cần kiểm tra và điều chỉnh sớm.
Việc xử lý cần thực hiện cẩn thận để tránh làm tổn thương thêm bộ rễ, đặc biệt là những cây còn nhỏ hoặc đang trong giai đoạn phát triển mạnh.
Chỉnh lý mô và bồn cây
Sau khi xác định vị trí cổ rễ, tiến hành điều chỉnh lại mặt mô hoặc bồn cây. Loại bỏ phần đất lấp quá cao quanh gốc, tạo điều kiện để cổ rễ thông thoáng hơn.
Việc làm lộ cổ rễ cần thực hiện từ từ, không nên đào quá sâu hoặc cố tình làm lộ toàn bộ hệ thống rễ. Mục tiêu là đưa khu vực cổ rễ về trạng thái thông thoáng, không để đất ẩm phủ kín phần thân sát gốc.
Tạo rãnh thoát nước quanh gốc
Đối với những vườn thường xuyên bị đọng nước, cần kết hợp xẻ rãnh thoát nước phù hợp. Rãnh thoát nước giúp hạn chế lượng nước tập trung quanh gốc, đặc biệt trong mùa mưa.
Cần kiểm tra hệ thống mương chính và mương phụ để bảo đảm nước có đường thoát ra ngoài vườn. Không nên chỉ tạo rãnh nhỏ quanh gốc nhưng lại để nước đọng ở khu vực xung quanh.
Theo dõi tình trạng phục hồi của cây
Sau khi điều chỉnh mô và cải thiện khả năng thoát nước, nhà vườn cần tiếp tục theo dõi tình trạng sinh trưởng của cây.
Chú ý quan sát màu sắc lá, khả năng ra đọt, độ ổn định của thân cây và tình trạng cổ rễ. Nếu cây vẫn xuất hiện các biểu hiện bất thường, cần kiểm tra kỹ hơn để xác định nguyên nhân.
5. Nếu cổ rễ đã bị bệnh, cần xử lý như thế nào?
Đối với những cây đã xuất hiện dấu hiệu bệnh ở cổ rễ hoặc gốc cây, việc làm thông thoáng khu vực bị bệnh là một bước quan trọng. Tuy nhiên, chỉ đào đất làm lộ cổ rễ là chưa đủ nếu mô cây đã bị tổn thương hoặc có tác nhân gây bệnh đang phát triển.
Trước hết, cần loại bỏ đất ẩm bám kín khu vực bệnh để quan sát rõ vị trí tổn thương. Nếu phát hiện phần rễ đã bị hư hỏng, thối hoặc chết, có thể cắt bỏ phần rễ bệnh bằng dụng cụ phù hợp, bảo đảm không gây thêm vết thương không cần thiết trên phần rễ còn khỏe.
Sau đó, cần xác định nguyên nhân gây bệnh để lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp. Nếu nghi ngờ bệnh do nấm hoặc các tác nhân gây bệnh trong đất, nên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được đăng ký cho đối tượng cây trồng và bệnh tương ứng, theo đúng hướng dẫn trên nhãn.
Trong quá trình xử lý, cần chú ý:
-
- Làm sạch khu vực cổ rễ bị bệnh để có thể kiểm tra chính xác mức độ tổn thương.
-
- Không tự ý pha thuốc với nồng độ cao hoặc phối trộn nhiều loại thuốc khi chưa xác định được tính tương thích.
-
- Sử dụng thuốc đúng liều lượng, đúng phương pháp và đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
-
- Khử trùng dụng cụ sau khi cắt bỏ phần rễ bệnh để hạn chế nguy cơ lây lan tác nhân gây bệnh.
-
- Cải thiện hệ thống thoát nước, tránh để gốc cây tiếp tục bị ngập hoặc ẩm ướt kéo dài.
Đặc biệt, không nên chỉ tập trung xử lý thuốc mà bỏ qua nguyên nhân ban đầu là tình trạng đất lấp kín cổ rễ và thoát nước kém. Nếu điều kiện bất lợi vẫn tiếp diễn, cây có thể tiếp tục bị tổn thương dù đã được xử lý trước đó.
6. Những sai lầm nhà vườn cần tránh khi chăm sóc gốc sầu riêng
Trong quá trình trồng và chăm sóc, có một số thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại khiến khu vực cổ rễ thường xuyên bị ẩm và kém thông thoáng.
Thứ nhất, đắp thêm đất hoặc phân hữu cơ sát thân cây với lớp quá dày. Việc này có thể làm cổ rễ bị che phủ, khiến khu vực gốc khó khô sau mưa.
Thứ hai, tưới nước quá nhiều trong khi đất chưa kịp thoát nước. Sầu riêng cần đủ độ ẩm để phát triển nhưng không đồng nghĩa với việc đất phải luôn trong trạng thái sũng nước.
Thứ ba, không kiểm tra mô trồng sau thời gian dài canh tác. Qua nhiều đợt bồi đất, phủ phân hữu cơ hoặc cải tạo vườn, mặt mô có thể nâng cao dần và vô tình lấp kín cổ rễ.
Thứ tư, khi phát hiện cây có dấu hiệu vàng lá, suy yếu, nhà vườn chỉ tập trung bổ sung phân bón mà không kiểm tra bộ rễ và khu vực gốc. Nếu nguyên nhân thực sự là úng nước hoặc thối cổ rễ, việc tăng phân bón không giải quyết được vấn đề, thậm chí có thể làm cây thêm áp lực khi bộ rễ đang suy yếu.
Do đó, việc kiểm tra cổ rễ, độ ẩm đất và khả năng thoát nước cần trở thành công việc định kỳ trong quá trình chăm sóc vườn sầu riêng.
Chủ động bảo vệ cổ rễ để cây sầu riêng phát triển bền vững
Bộ rễ khỏe là nền tảng quan trọng giúp cây sầu riêng hấp thu nước, dinh dưỡng và duy trì khả năng sinh trưởng ổn định. Muốn bộ rễ phát triển tốt, nhà vườn không chỉ cần quan tâm đến phân bón hay chất kích thích ra rễ mà còn phải tạo được môi trường đất phù hợp.
Trong đó, ba yếu tố cần đặc biệt chú ý là cổ rễ thông thoáng, độ ẩm đất hợp lý và hệ thống thoát nước hiệu quả.
Đối với vườn mới trồng, cần đặt cây đúng độ sâu, không lấp đất quá cao quanh gốc. Đối với vườn đang canh tác, nên thường xuyên kiểm tra mặt mô, bồn cây và vị trí cổ rễ để kịp thời phát hiện tình trạng bị đất lấp kín.
Nếu phát hiện cây đã trồng sâu, cần điều chỉnh lại mô và bồn một cách phù hợp, tránh gây tổn thương bộ rễ. Trường hợp cây đã có biểu hiện bệnh, cần kiểm tra nguyên nhân, xử lý phần bị bệnh và cải thiện điều kiện canh tác để hạn chế bệnh tái phát.
Hãy nhớ rằng: Trồng sầu riêng không chỉ cần đúng giống, đúng phân và đúng kỹ thuật chăm sóc mà còn phải đúng độ sâu ngay từ ban đầu.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
☎️ 0785.888.689
🅾️ YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
📮 kythuatthiennong689@gmail.com
🌐 https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
