Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, nhiều nhà vườn thường tập trung vào từng bộ phận riêng lẻ của cây. Khi thấy lá vàng thì tìm cách bổ sung dinh dưỡng qua lá, khi bộ rễ phát triển chậm thì tăng cường kích rễ, còn khi cây ra đọt yếu lại nghĩ ngay đến việc bón thêm phân.
Tuy nhiên, trên thực tế, bộ rễ và bộ lá không hoạt động độc lập mà luôn có mối liên kết rất chặt chẽ với nhau. Hai bộ phận này liên tục hỗ trợ lẫn nhau trong suốt quá trình sinh trưởng của cây. Chỉ cần một bên gặp vấn đề thì bên còn lại cũng sẽ nhanh chóng bị ảnh hưởng.
Đó cũng là lý do vì sao có những vườn đã chăm sóc bộ lá rất tốt nhưng cây vẫn phát triển chậm do bộ rễ suy yếu. Ngược lại, cũng có những trường hợp bộ rễ vẫn còn khỏe nhưng lá bị sâu bệnh hoặc rụng nhiều khiến cây dần mất sức, khả năng hút dinh dưỡng cũng giảm theo. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.
BỘ RỄ LÀ NGUỒN CUNG CẤP NƯỚC VÀ DINH DƯỠNG CHO BỘ LÁ
Để bộ lá có thể quang hợp và phát triển bình thường, trước hết cây cần có một bộ rễ khỏe mạnh.
Bộ rễ là nơi hấp thu nước cùng các chất dinh dưỡng trong đất như đạm, lân, kali, canxi, magie và các nguyên tố vi lượng. Sau khi được hấp thu, các chất này sẽ theo dòng nước vận chuyển lên thân, cành và lá để phục vụ cho quá trình sinh trưởng.
Có thể hình dung bộ rễ giống như hệ thống cung cấp nguyên liệu cho toàn bộ cây. Nếu bộ rễ hoạt động tốt, lá sẽ được cung cấp đầy đủ nước và dinh dưỡng, từ đó phát triển xanh dày, diện tích quang hợp lớn và khả năng tạo chất hữu cơ cũng cao hơn.
Ngược lại, khi bộ rễ bị tổn thương do khô hạn, ngập úng, nấm bệnh hoặc đất quá nén chặt, khả năng hút nước và dinh dưỡng sẽ giảm đáng kể. Lúc này, dù trong đất vẫn còn nhiều phân bón, cây cũng khó hấp thu hiệu quả.
Biểu hiện thường gặp là lá nhỏ, màu nhạt, đọt phát triển yếu, cây sinh trưởng chậm và sức chống chịu cũng giảm dần theo thời gian.
BỘ LÁ LẠI LÀ “NHÀ MÁY” NUÔI SỐNG BỘ RỄ
Nhiều nhà vườn thường nghĩ bộ rễ chỉ có nhiệm vụ nuôi lá. Thực tế, quá trình này diễn ra theo cả hai chiều.
Sau khi quang hợp, bộ lá sẽ tạo ra đường và các hợp chất hữu cơ. Đây là nguồn năng lượng rất quan trọng để nuôi toàn bộ cây, trong đó có bộ rễ.
Một phần lớn lượng đường được vận chuyển ngược xuống vùng rễ, giúp rễ non phát triển, hình thành thêm nhiều rễ tơ mới và duy trì hoạt động hấp thu nước, dinh dưỡng.
Có thể nói, bộ lá chính là nguồn cung cấp năng lượng để bộ rễ tiếp tục sinh trưởng.
Nếu lá bị sâu bệnh, cháy lá, rụng lá nhiều hoặc diện tích quang hợp giảm, lượng đường tạo ra cũng giảm theo. Khi đó, bộ rễ sẽ không còn đủ nguồn năng lượng để phát triển, rễ tơ hình thành ít hơn, khả năng hấp thu dinh dưỡng cũng suy giảm.
Đây là nguyên nhân vì sao sau những đợt cây bị rụng lá hoặc bệnh hại nặng, bộ rễ thường phát triển chậm hơn dù điều kiện đất vẫn khá thuận lợi.
KHI MỘT BỘ PHẬN SUY YẾU, TOÀN BỘ CÂY ĐỀU BỊ ẢNH HƯỞNG
Mối liên kết giữa bộ rễ và bộ lá tạo thành một vòng tuần hoàn liên tục.
Rễ khỏe giúp lá khỏe.
Lá khỏe lại tiếp tục nuôi rễ.
Nếu vòng tuần hoàn này bị gián đoạn ở bất kỳ vị trí nào thì sức sinh trưởng của cây cũng giảm theo.
Ví dụ, khi bộ rễ bị thối hoặc bị ảnh hưởng bởi nắng nóng kéo dài, lượng nước và dinh dưỡng vận chuyển lên lá giảm. Bộ lá sẽ nhanh chóng xuất hiện hiện tượng héo nhẹ vào buổi trưa, lá mỏng, màu lá nhạt, khả năng quang hợp giảm.
Ngược lại, nếu bộ lá bị sâu bệnh, cháy lá hoặc rụng nhiều, cây sẽ tạo ra ít carbohydrate hơn. Bộ rễ thiếu nguồn năng lượng để phát triển, số lượng rễ non giảm, khả năng hút nước và phân bón cũng suy yếu.
Hai quá trình này tác động qua lại với nhau, khiến cây ngày càng mất sức nếu không được xử lý kịp thời.
MỐI LIÊN KẾT NÀY CÀNG QUAN TRỌNG TRONG GIAI ĐOẠN NUÔI TRÁI
Khi bước vào giai đoạn nuôi trái, cả bộ rễ và bộ lá đều phải hoạt động với cường độ rất cao.
Bộ rễ liên tục hấp thu nước và dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh của trái.
Trong khi đó, bộ lá phải quang hợp mạnh để tạo carbohydrate vận chuyển về trái, góp phần hình thành cơm, tăng chất khô và nâng cao chất lượng trái khi thu hoạch.
Nếu bộ rễ hoạt động kém, cây sẽ không đủ nước và dinh dưỡng để nuôi bộ lá cũng như nuôi trái. Ngược lại, nếu bộ lá bị giảm khả năng quang hợp, lượng carbohydrate tạo ra không đủ thì vừa ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trái, vừa làm bộ rễ suy yếu dần.
Đó là lý do nhiều vườn dù được đầu tư phân bón khá đầy đủ nhưng trái vẫn phát triển chậm, cơm không đạt chất lượng hoặc cây nhanh xuống sức sau thu hoạch.
CHĂM SÓC CÂY KHÔNG CHỈ NUÔI RỄ HAY NUÔI LÁ MÀ PHẢI NUÔI CẢ HAI
Để cây sầu riêng phát triển khỏe mạnh và ổn định, nhà vườn cần duy trì đồng thời cả bộ rễ lẫn bộ lá.
Cần tạo điều kiện để bộ rễ phát triển bằng cách duy trì độ ẩm đất phù hợp, cải tạo đất, bổ sung hữu cơ và hạn chế các tác nhân gây tổn thương vùng rễ.
Song song đó, bộ lá cũng cần được bảo vệ trước sâu bệnh, giữ tán lá thông thoáng và bổ sung dinh dưỡng cân đối để duy trì khả năng quang hợp.
Khi cả bộ rễ và bộ lá cùng khỏe mạnh, cây sẽ hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, quang hợp tốt hơn, nuôi trái ổn định hơn và có khả năng chống chịu cao hơn trước những điều kiện bất lợi của thời tiết.
Có thể nói, bộ rễ và bộ lá giống như hai mắt xích không thể tách rời trong quá trình sinh trưởng của cây sầu riêng. Muốn cây khỏe, đọt mạnh, nuôi trái tốt và đạt năng suất cao, nhà vườn không nên chỉ tập trung chăm sóc một bộ phận mà cần duy trì sự cân bằng giữa bộ rễ và bộ lá. Khi hai bộ phận này cùng hoạt động hiệu quả, cây sẽ phát huy tối đa khả năng hấp thu dinh dưỡng, tạo năng lượng và phát triển bền vững qua từng vụ mùa.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
