Đối với cây sầu riêng, muốn có một vụ hoa đồng loạt và đậu trái tốt thì công tác chuẩn bị trước khi làm bông đóng vai trò quyết định. Đây là thời điểm cây cần tích lũy đầy đủ năng lượng, hoàn thiện bộ lá và chuyển từ giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh thực. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có không ít nhà vườn nghĩ rằng cây càng xanh tốt thì càng khỏe, vì vậy vẫn tiếp tục bón hoặc phun các loại phân có hàm lượng đạm (N) cao để kích thích cây phát triển.
Thoạt nhìn, cây xanh tốt, lá mướt và đọt phát triển mạnh có thể tạo cảm giác rất yên tâm. Nhưng chính sự phát triển quá mạnh của bộ lá trong giai đoạn chuẩn bị phân hóa mầm hoa lại là nguyên nhân khiến cây khó làm bông, thời gian xử lý kéo dài và tỷ lệ ra hoa không đạt như mong muốn. Đây là một trong những sai lầm về dinh dưỡng mà nhiều nhà vườn gặp phải mỗi vụ. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiều thêm về vấn đề này nhé.
Vì sao giai đoạn gần làm trái không nên bón nhiều đạm?
Đạm (N) là nguyên tố đa lượng giữ vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng của cây. Đạm giúp hình thành tế bào mới, thúc đẩy phát triển thân, cành và lá, tăng diện tích quang hợp, tạo nên bộ tán khỏe mạnh. Sau thu hoạch hoặc trong giai đoạn nuôi đọt, cây rất cần nguồn đạm để phục hồi sức sinh trưởng.
Tuy nhiên, khi cây đã hoàn thành cơi đọt cuối cùng và chuẩn bị bước vào giai đoạn phân hóa mầm hoa thì nhu cầu dinh dưỡng sẽ thay đổi hoàn toàn. Lúc này cây không cần tiếp tục phát triển thân lá mà cần tập trung tích lũy carbohydrate, tinh bột và các chất dự trữ để kích hoạt quá trình hình thành mầm hoa.
Nếu vẫn tiếp tục cung cấp lượng đạm quá cao, cây sẽ hiểu rằng điều kiện sinh trưởng vẫn còn rất thuận lợi nên tiếp tục ưu tiên phát triển sinh dưỡng. Khi đó cây sẽ liên tục phát sinh đọt non, cơi lá kéo dài thời gian trưởng thành, lá lâu già và không đạt trạng thái thuần thục cần thiết để bước vào quá trình làm bông.
Nói cách khác, càng bón nhiều đạm ở thời điểm này thì cây càng khó “chuyển số” từ phát triển lá sang phát triển hoa.
Cơi lá không già – Trở ngại lớn nhất của quá trình phân hóa mầm hoa
Muốn xử lý ra hoa thành công thì điều kiện đầu tiên là cây phải có một bộ lá già đồng đều.
Một cơi lá đạt chuẩn không đơn thuần chỉ là lá có màu xanh. Đó phải là những lá đã hoàn thiện cấu trúc, phiến lá dày, cứng, màu xanh ổn định, khả năng quang hợp mạnh và bắt đầu tích lũy carbohydrate trong lá, cành cũng như thân cây. Đây chính là nguồn năng lượng giúp cây hình thành và nuôi dưỡng mầm hoa trong những giai đoạn tiếp theo.
Ngược lại, nếu lượng đạm được cung cấp quá nhiều, bộ lá sẽ luôn trong trạng thái sinh trưởng mạnh. Lá non kéo dài thời gian trưởng thành, mô lá mềm, hàm lượng nước trong mô cao và quá trình tích lũy chất khô diễn ra chậm hơn.
Khi bước vào thời điểm xử lý ra hoa, bộ lá vẫn chưa đạt độ già sinh lý cần thiết. Lúc này dù nhà vườn có áp dụng các biện pháp kỹ thuật thì khả năng phân hóa mầm hoa vẫn không cao, mầm ra chậm, không đồng đều hoặc tỷ lệ thành công thấp.
Đây cũng là lý do vì sao nhiều vườn chăm sóc rất tốt, bón phân đầy đủ nhưng vẫn gặp tình trạng cây khó ra hoa hoặc ra hoa lác đác.
Bón nhiều đạm làm tăng nguy cơ bung đọt ngoài ý muốn
Một tác động rất dễ nhận thấy khi dư đạm là cây luôn có xu hướng bung đọt mới.
Trong điều kiện thời tiết có mưa, độ ẩm cao hoặc sau một đợt tưới nước mạnh, những cây đang dư đạm sẽ phản ứng rất nhanh bằng việc phát sinh cơi đọt mới. Đây là điều mà hầu hết nhà vườn đều không mong muốn trong giai đoạn chuẩn bị làm bông.
Khi đọt non xuất hiện, toàn bộ nguồn dinh dưỡng, nước và carbohydrate sẽ được cây ưu tiên vận chuyển đến nuôi đọt. Mầm hoa lúc này trở thành “đối tượng xếp sau”, dẫn đến quá trình phân hóa bị đình trệ.
Nếu tình trạng này kéo dài, cây có thể gặp nhiều vấn đề như:
- Mầm hoa hình thành chậm.
- Mầm nhỏ, yếu và khó phát triển.
- Mầm dễ bị thoái hóa hoặc chuyển thành mầm lá.
- Hoa ra không tập trung, nở không đồng đều.
- Tỷ lệ đậu trái thấp và năng suất giảm.
Không ít nhà vườn phải chờ thêm nhiều tuần để cơi lá mới già rồi mới tiếp tục xử lý ra hoa, làm chậm thời vụ và ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất cũng như thời điểm thu hoạch.
Lá xanh chưa chắc đã là bộ lá khỏe
Đây là quan niệm mà nhiều nhà vườn cần thay đổi.
Một bộ lá xanh mướt do được cung cấp quá nhiều đạm chưa chắc đã là bộ lá tốt cho quá trình làm bông. Điều cây cần ở giai đoạn này là một bộ lá đã “trưởng thành”, hoạt động quang hợp ổn định và có khả năng tích lũy nhiều chất khô.
Một bộ lá đạt yêu cầu trước khi làm trái cần có những đặc điểm như:
- Lá đã già hoàn toàn và đồng đều trên toàn bộ tán cây.
- Phiến lá dày, cứng, màu xanh ổn định.
- Khả năng quang hợp mạnh.
- Hàm lượng carbohydrate tích lũy cao.
- Không còn phát sinh đọt non.
Đây mới là nền tảng giúp cây chuyển đổi thuận lợi từ sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh thực.
Giai đoạn này nên ưu tiên dinh dưỡng gì?
Thay vì tiếp tục sử dụng các loại phân có hàm lượng đạm cao, nhà vườn nên điều chỉnh công thức dinh dưỡng theo hướng giúp cây nhanh hoàn thiện bộ lá và tích lũy năng lượng.
Trong giai đoạn chuẩn bị làm trái nên ưu tiên:
- Giảm lượng đạm xuống mức hợp lý để hạn chế kích thích ra đọt.
- Tăng kali nhằm thúc đẩy quá trình già lá, tăng vận chuyển đường và tích lũy chất khô.
- Bổ sung lân để hỗ trợ phân hóa mầm hoa.
- Cung cấp đầy đủ canxi, magie, bo, kẽm cùng các nguyên tố vi lượng nhằm nâng cao chất lượng bộ lá, tăng độ cứng mô tế bào và ổn định hoạt động sinh lý của cây.
Ngoài dinh dưỡng, việc quản lý nước tưới cũng cần được thực hiện hợp lý. Không nên tưới quá nhiều làm cây phát triển sinh dưỡng trở lại. Đồng thời phải thường xuyên theo dõi cơi lá để có những điều chỉnh phù hợp với tình trạng thực tế của vườn.
Muốn làm bông thành công phải quản lý đồng bộ cả bộ lá
Dinh dưỡng chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định khả năng phân hóa mầm hoa.
Bên cạnh đó, nhà vườn cần quản lý tốt toàn bộ cơi lá trên cây, đảm bảo các cơi phát triển đồng đều và cùng đạt độ già sinh lý. Nếu trên cây vẫn còn nhiều đọt non hoặc cơi lá phát triển không đồng nhất thì khả năng ra hoa đồng loạt sẽ rất thấp.
Ngoài ra, cần hạn chế cắt tỉa mạnh sát thời điểm xử lý ra hoa vì việc cắt cành sẽ kích thích cây phát sinh đọt mới. Song song đó, nên phòng trừ tốt các đối tượng như rầy xanh, bọ trĩ, sâu ăn lá và các bệnh hại trên lá để duy trì bộ lá sạch, khỏe và hoạt động quang hợp hiệu quả.
Đạm là dưỡng chất không thể thiếu đối với cây sầu riêng, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng giai đoạn và đúng nhu cầu của cây. Trong thời điểm chuẩn bị làm trái, việc lạm dụng phân bón có hàm lượng đạm cao sẽ khiến cơi lá lâu già, cây liên tục phát triển đọt non, làm chậm quá trình tích lũy carbohydrate và cản trở sự phân hóa mầm hoa. Đây là nguyên nhân khiến nhiều vườn sầu riêng ra hoa không đồng đều, xử lý nhiều lần nhưng hiệu quả vẫn không như mong muốn.
Muốn cây ra hoa tập trung, đậu trái cao và tạo tiền đề cho một vụ mùa đạt năng suất tốt, nhà vườn cần mạnh dạn điều chỉnh chế độ dinh dưỡng theo từng giai đoạn sinh trưởng. Hãy để cây hoàn thiện bộ lá, tích lũy đầy đủ nguồn dinh dưỡng dự trữ rồi mới bước vào xử lý ra hoa. Một bộ lá già đồng đều chính là “chìa khóa” giúp cây sầu riêng chuyển sang giai đoạn sinh thực thuận lợi và mang lại một vụ trái thành công.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
