Trong cùng một khu vực, thậm chí có những vườn sầu riêng được trồng cùng thời điểm, cùng giống cây và được chăm sóc tương đối giống nhau nhưng sau một thời gian, sự phát triển giữa các cây lại có thể khác nhau khá rõ.
Có cây phát triển nhanh, thân mập, cơi lá mạnh, tán rộng và bộ rễ khỏe. Trong khi đó, một số cây khác lại chậm lớn, cơi lá ngắn, lá nhỏ hoặc cây có biểu hiện suy yếu Đôi khi chúng ta thường tập trung vào lượng phân bón hay thuốc sử dụng mà quên rằng nền đất và cách đặt cây ngay từ thời điểm xuống giống có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng phát triển của cây về sau. Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng Thiên Nông 689 tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé
ĐẤT LÀ NỀN TẢNG QUAN TRỌNG ĐỐI VỚI BỘ RỄ
Sầu riêng là cây có bộ rễ cần môi trường đất tương đối thông thoáng để phát triển. Khi đất có độ tơi xốp tốt, giữa các hạt đất vẫn tồn tại những khoảng trống nhỏ chứa không khí, đồng thời giúp nước phân bố và thoát đi phù hợp. Đây là điều kiện thuận lợi để rễ non phát triển, hình thành nhiều rễ tơ và duy trì khả năng hấp thu nước, dinh dưỡng.
Ngược lại, nếu đất bị nén chặt, các khoảng trống trong đất bị thu hẹp, đất trở nên bí và lượng không khí quanh vùng rễ giảm xuống. Nếu khu vực quanh gốc còn thường xuyên giữ nước hoặc quá ẩm trong thời gian dài, bộ rễ sẽ khó hô hấp và hoạt động kém hơn. Đặc biệt, vùng đất giữ ẩm lâu cũng dễ tạo điều kiện cho các vấn đề liên quan đến bộ rễ phát sinh khi kết hợp với những điều kiện bất lợi khác.
Khi rễ hoạt động không tốt, cây phía trên cũng khó phát triển mạnh. Khả năng hút nước và dinh dưỡng bị ảnh hưởng, từ đó có thể làm cây chậm ra cơi, cơi lá yếu, lá nhỏ hoặc màu lá không đạt như mong muốn. Nếu tình trạng này kéo dài, sự chênh lệch giữa các cây trong cùng một vườn sẽ ngày càng rõ hơn.
Đây cũng là lý do có những vườn sầu riêng cùng giống, cùng thời điểm xuống giống nhưng sau một thời gian lại có cây lớn nhanh, cây phát triển chậm. Khác biệt đôi khi không nằm ở lượng phân bón sử dụng mà bắt đầu từ chính nền đất và điều kiện bộ rễ của từng cây.
Có thể hình dung đơn giản, bộ rễ giống như “nền móng” của cây. Nền đất phù hợp giúp rễ có không gian phát triển, có độ ẩm và không khí cần thiết. Khi bộ rễ khỏe, cây sẽ có nền tảng tốt hơn để phát triển thân, cành, lá và các cơi lá về sau.
ĐẶT CÂY KHI TRỒNG CŨNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VỀ SAU
Bên cạnh chất lượng đất, độ sâu khi đặt cây xuống đất cũng là một yếu tố cần chú ý ngay từ thời điểm trồng. Cùng một giống cây, cùng thời điểm xuống giống nhưng nếu vị trí đặt bầu và bộ rễ khác nhau, điều kiện môi trường quanh rễ cũng sẽ khác nhau, từ đó ảnh hưởng đến quá trình bén rễ và phát triển của cây.
Khi trồng sầu riêng, phần bầu cần được đặt ở vị trí phù hợp, không quá sâu nhưng cũng không quá cạn. Mục tiêu là tạo được môi trường để bộ rễ có đủ độ ẩm, đủ độ thoáng và hạn chế những tác động bất lợi từ bên ngoài.
Nếu trồng quá sâu, phần bầu và vùng cổ rễ bị đất bao phủ nhiều hơn. Khi tưới nước hoặc gặp mưa, khu vực này có thể giữ ẩm lâu, đặc biệt trên những nền đất thoát nước kém. Đất quanh vùng rễ khi đó dễ trở nên bí, lượng không khí trong đất giảm, khiến rễ gặp khó khăn trong quá trình hô hấp. Nếu tình trạng kéo dài, cây có thể bén rễ chậm, phát triển yếu và dễ phát sinh các vấn đề liên quan đến bộ rễ khi gặp điều kiện bất lợi.
Ngược lại, nếu trồng quá cạn hoặc đặt bầu quá cao, một phần bầu và rễ có thể nằm quá gần bề mặt đất. Khi thời tiết nắng nóng, khu vực này dễ chịu tác động trực tiếp của nhiệt độ cao và mất ẩm nhanh. Rễ non vốn còn yếu có thể bị ảnh hưởng, khiến cây dễ bị stress, chậm phục hồi và tốc độ phát triển không đạt như mong muốn.
Đặc biệt, không nên hiểu rằng trồng càng cao thì cây càng dễ thoát nước. Điều quan trọng là phải tạo được sự cân bằng giữa độ thoáng, độ ẩm và khả năng bảo vệ bộ rễ. Phần rễ cần được nằm trong lớp đất phù hợp, không bị vùi quá sâu nhưng cũng không để lộ hoặc quá sát bề mặt.
Sau khi đặt cây, lớp đất xung quanh cần được lấp vừa phải, tránh nén chặt làm đất bị bí. Đồng thời, khu vực quanh gốc nên được che phủ hợp lý để hạn chế đất bị nung nóng và mất ẩm quá nhanh trong thời tiết khô nóng.
Một cây sầu riêng phát triển tốt không chỉ bắt đầu từ việc bón phân hay tưới nước, mà còn bắt đầu từ cách đặt cây xuống đất ngay từ những ngày đầu tiên. Khi bộ rễ có được môi trường phù hợp để bén rễ và phát triển ổn định.
BỘ RỄ CŨNG CẦN OXY ĐỂ PHÁT TRIỂN
Một trong những yếu tố dễ bị bỏ qua khi chăm sóc cây sầu riêng còn nhỏ là nhu cầu hô hấp của bộ rễ. Nhiều người thường nghĩ rễ chỉ cần nước và dinh dưỡng để phát triển, nhưng thực tế rễ cũng cần oxy trong đất để duy trì các hoạt động sống và tạo năng lượng cho quá trình phát triển.
Trong một nền đất tơi xốp, giữa các hạt đất luôn tồn tại những khoảng trống nhỏ. Một phần những khoảng trống này chứa không khí, trong đó có oxy, giúp vùng rễ có điều kiện thuận lợi hơn để hô hấp. Khi rễ hoạt động tốt, khả năng phát triển rễ non và rễ tơ cũng thuận lợi hơn, từ đó hỗ trợ cây hấp thu nước và các chất dinh dưỡng cần thiết.
Ngược lại, khi đất bị nén chặt, các khoảng trống trong đất bị thu hẹp. Nếu khu vực này còn thường xuyên bị nước lấp đầy, lượng không khí và oxy quanh rễ càng giảm. Bộ rễ lúc này khó hô hấp, hoạt động sinh lý bị ảnh hưởng và khả năng hấp thu nước, dinh dưỡng cũng có thể giảm theo.
Đây là lý do có những trường hợp nhà vườn vẫn tưới nước và bổ sung dinh dưỡng đầy đủ nhưng cây phát triển không mạnh. Vấn đề đôi khi không nằm ở việc cây thiếu phân hay thiếu nước, mà nằm ở chỗ bộ rễ chưa có được môi trường thuận lợi để hoạt động.
Tuy nhiên, đất thông thoáng không có nghĩa là để đất quá khô. Nếu đất mất ẩm quá nhanh, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng, phần rễ nằm gần bề mặt có thể bị mất nước và chịu nhiệt độ cao. Rễ non dễ bị ảnh hưởng, khiến cây chậm phục hồi sau những đợt nắng kéo dài.
Vì vậy, chăm sóc bộ rễ cần hướng đến sự cân bằng giữa độ ẩm và độ thoáng của đất. Đất cần có đủ ẩm để rễ hấp thu nước nhưng đồng thời vẫn phải có những khoảng không khí cần thiết cho quá trình hô hấp.
Có thể hiểu đơn giản: rễ cũng cần “thở”. Đất quá bí thì rễ khó hô hấp, đất quá khô thì rễ dễ mất nước. Một nền đất tơi xốp, đủ ẩm và thông thoáng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để bộ rễ phát triển ổn định.
Khi bộ rễ phát triển tốt, cây sẽ có nền tảng thuận lợi hơn để nuôi thân, cành, lá và hình thành các cơi lá khỏe. Đây cũng là một trong những lý do cần quan tâm đến đất và vùng rễ ngay từ giai đoạn cây còn nhỏ, thay vì chỉ tập trung xử lý khi cây đã có biểu hiện chậm phát triển.
CÙNG TUỔI CÂY NHƯNG “NỀN RỄ” KHÁC NHAU THÌ SỨC CÂY CŨNG KHÁC NHAU
Có thể hình dung quá trình phát triển của cây sầu riêng giống như xây một ngôi nhà.
Phần tán, cành và lá là những gì chúng ta nhìn thấy bên trên mặt đất. Nhưng bộ rễ chính là phần nền móng nằm bên dưới.
Nếu nền móng được hình thành tốt ngay từ đầu, cây có điều kiện phát triển thân, cành, lá và tán khỏe hơn.
Ngược lại, nếu bộ rễ gặp bất lợi trong thời gian dài, cây có thể phát triển chậm dù bên trên vẫn được bổ sung phân bón và chăm sóc thường xuyên.
Đó cũng là lý do trong cùng một vườn, có những cây cùng tuổi nhưng kích thước thân, chiều cao, số cơi lá và độ rộng tán lại khác nhau.
Sự khác biệt không phải lúc nào cũng bắt đầu từ lượng phân bón. Nhiều trường hợp, nó bắt đầu từ bộ rễ và môi trường đất ngay từ những ngày đầu cây được trồng xuống.
TRỒNG ĐÚNG NGAY TỪ ĐẦU SẼ GIÚP CÂY CÓ NỀN TẢNG TỐT HƠN
Khi xuống giống sầu riêng, cần chú ý một số yếu tố cơ bản:
- Đất trồng cần có độ tơi xốp và khả năng thoát nước phù hợp.
- Hạn chế để đất bị nén chặt quanh vùng rễ.
- Đặt cây ở độ sâu phù hợp, không để bầu cây quá sâu trong đất.
- Không trồng cây quá cao khiến phần bầu và rễ bị lộ nhiều, dễ chịu tác động của nắng nóng.
- Tạo môi trường quanh vùng rễ vừa đủ ẩm nhưng vẫn thông thoáng.
- Sau khi trồng cần theo dõi tình trạng đất, đặc biệt sau những đợt mưa lớn hoặc thời gian nắng kéo dài.
Những yếu tố này tưởng như đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành bộ rễ trong giai đoạn đầu.
CÙNG THỜI ĐIỂM TRỒNG KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ CÙNG TỐC ĐỘ PHÁT TRIỂN
Một vườn sầu riêng muốn cây phát triển đồng đều không chỉ phụ thuộc vào việc chăm sóc phía trên tán.
Đất, bộ rễ, độ sâu khi trồng và điều kiện môi trường quanh vùng rễ đều là những yếu tố cần được quan tâm ngay từ đầu.
Khi bộ rễ có môi trường thuận lợi, cây sẽ có nền tảng tốt hơn để phát triển thân, cành, lá và hình thành các cơi lá khỏe.
Vì vậy, khi thấy những cây sầu riêng cùng tuổi nhưng phát triển không đồng đều, thay vì chỉ nhìn vào phần tán lá, nhà vườn nên quan sát cả đất và vùng rễ.
Bởi nhiều khi, sự khác biệt nhìn thấy trên tán cây lại bắt đầu từ những vấn đề nằm ngay dưới mặt đất.
Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Thiên Nông 689 của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!
Nhà vườn cần hỗ trợ kỹ thuật vui lòng liên hệ để được tư vấn quy trình phù hợp với tình trạng thực tế vườn.
THIÊN NÔNG 689 HỖ TRỢ KỸ THUẬT MIỄN PHÍ TRÊN TOÀN QUỐC
MỌI THẮC MẮC BÀ CON LIÊN HỆ
0785.888.689
YouTUBE: THIÊN NÔNG 689 http://www.youtube.com/@thiennong689-tuvankythuatc8
kythuatthiennong689@gmail.com
https://thiennong689.com.vn/
TIKTOK: https://www.tiktok.com/@ctycpxnkthiennong689…
